معدن در متن جنگ تجاری

عناصر نادر خاکی و دیگر مواد معدنی حیاتی، به یکی از مهم‌ترین اهرم‌های اقتصادی چین در برابر آمریکا تبدیل شده‌اند. وابستگی صنایع آمریکایی به این مواد نشان داده است که در تجارت جهانی، حجم صادرات و کسری تجاری به‌تنهایی معیار قدرت اقتصادی کشورها نیست. کشوری که بخش مهمی از تولید یا فرآوری یک ماده حیاتی را در اختیار دارد، می‌تواند از این موقعیت برای اثرگذاری بر صنایع کشورهای دیگر استفاده کند.

تخریب میراث در خیابان سعدی

انتشار خبری درباره تخریب یک بنای تاریخی در خیابان سعدی تهران با دستور وزیر، موجی از واکنش‌های منفی را به همراه داشته است؛ خبری که روز گذشته تکذیب شد. مدیرکل ثبت و حریم آثار تاریخی هم در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» تخریب این بنا را مشروط به حفظ جداره دانست.

دو روی سکه رشد

شاید اقتصاد جهانی وارد دوره‌ای شده باشد که در آن «بهترشدن» دیگر نتیجه طبیعی گذشت زمان نباشد. برای بخش عظیمی از نسل‌های قبلی، رشد اقتصادی پس‌زمینه‌ دایمی زندگی بود؛ کیک اقتصاد بزرگ‌تر می‌شد، درآمدها افزایش می‌یافت، فرصت‌های شغلی گسترش پیدا می‌کرد و نسل جدید انتظار داشت استاندارد زندگی بالاتری نسبت به نسل قبل داشته باشد. امروز اما این فرض در حال تضعیف است. در دهه منتهی به ۲۰۲۴، بیش از 3.3میلیارد نفر در کشورهایی زندگی کرده‌اند که رشد تولید ناخالص داخلی سرانه آنها نصف یا کمتر از نصف دهه پیش بود. در برخی نقاط جهان، درآمد سرانه حتی کاهش هم یافته است.

توسعه در گرو تجارت خارجی

تجارت خارجی می‌تواند موتور توسعه ایران باشد؛ محمدمهدی بهکیش، اقتصاددان، در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» تاکید می‌کند که آزادسازی تجارت از سه مسیر افزایش رقابت، انتقال فناوری و ایجاد درآمدهای صادراتی، مسیر رشد اقتصادی را هموار می‌کند. به گفته او، برخلاف دیدگاهی که توسعه نهادها را مقدمه آزادسازی اقتصادی می‌داند، تجارت می‌تواند پیش از رسیدن اقتصاد به مراحل بالاتر توسعه، خود به شتاب‌دهنده این فرآیند تبدیل شود. با این حال، اقتصاد ایران طی سال‌های گذشته از اقتصاد جهانی فاصله گرفته و تحریم و محدودیت‌های تجاری، استفاده از ظرفیت جغرافیایی کشور را دشوار کرده است.

معادله چینی مذاکرات

استقبال بی‌سابقه ترامپ از شی جین‌پینگ از تغییر موازنه قدرت و پذیرش چین به‌عنوان رقیبی برابر حکایت دارد. برتری پکن در فناوری‌های پیشرفته، انحصار زنجیره تامین فلزات حیاتی و مازاد تجاری 1.2تریلیون دلاری، اهرم فشاری ساخته که کاخ‌سفید را به عقب‌نشینی از سیاست‌های تهاجمی و مهار تندروها وادار کرده است. در مرکز این توجه، پرونده ایران و مساله بی‌ثباتی در خلیج‌فارس روی میز شی و ترامپ قرار دارد. «هونگدا فان»، مدیر مرکز چین و خاورمیانه دانشگاه «شایوشینگ»، درباره وزنه چینی میانجی‌گری با «دنیای‌اقتصاد» به گفت‌وگو نشسته است. فان معتقد است پکن قطعا مایل به تسهیل ارتباط میان طرف‌های درگیر است، با این حال تمایل واقعی از سوی ایران و آمریکا نیز به همان اندازه، حتی بیشتر برای انجام مصالحه ضروری است. وی می‌گوید چین توانایی ارتباط با همه طرف‌ها را دارد و این یک مزیت مهم در تلاش‌های آن برای ارتقای صلح منطقه‌ای است.

وسوسه دلواپسان ارزی

بازگشت دوباره بحث تثبیت نرخ دلار در شرایطی مطرح شده که اقتصاد ایران با محدودیت منابع ارزی، ریسک‌های سیاسی، محدودیت‌های تجاری و کاهش ظرفیت عرضه ارز مواجه است. در چنین وضعیتی، پایین نگه داشتن دستوری نرخ ارز می‌تواند به جای ایجاد ثبات پایدار، شکاف میان نرخ رسمی و بازار را افزایش داده و زمینه‌ساز شکل‌گیری رانت، تقاضای مازاد و در نهایت جهش ارزی شود. تجربه ارز ۴۲۰۰تومانی و ۲۸۵۰۰تومانی نشان می‌دهد که تثبیت نرخ غیرواقعی نمی‌تواند کمبود منابع ارزی را برطرف کند. دولت دوازدهم تا تیرماه۱۴۰۰ حدود ۶۶‌میلیارد دلار ارز ۴۲۰۰تومانی برای واردات کالاهای اساسی اختصاص داد؛ اما این سیاست نتوانست به اهداف مورد نظر دست یابد. همچنین رییس کل بانک مرکزی درباره تجربه ارز ۲۸۵۰۰تومانی اعلام کرده است که این سیاست در سال‌های ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴ حدود 7.5‌میلیارد دلار تعهد و بدهی ارزی ایجاد کرده و با پیش‌خور کردن منابع آینده، فشار ارزی را افزایش داده است. تثبیت نرخ پایین‌تر از سطح تعادلی، تقاضا برای ارز ارزان را افزایش می‌دهد و از سوی دیگر می‌تواند انگیزه صادرکنندگان برای عرضه ارز با نرخ پایین را کاهش دهد. یکی از عوامل جهش نرخ ارز، در گذشته عدم بازگشت کامل ارز توسط تراستی‌ها و صادرکنندگان بوده است. همچنین به نظر می‌رسید برخی از حامیان تثبیت ارز، در پشت صحنه به دنبال گرفتن رانت از طریق این سیاست هستند. سیدکمال سیدعلی، معاون اسبق ارزی بانک مرکزی، در مصاحبه با «دنیای‌اقتصاد» اشاره کرد که چندنرخی بودن ارز و فاصله نرخ‌ها را از عوامل اصلی شکل‌گیری رانت می‌داند. به گفته او، کاهش نرخ ارز وارداتی لزوما به کاهش قیمت کالا برای مصرف‌کننده منجر نمی‌شود و ممکن است منفعت ناشی از ارز ارزان نصیب واردکننده شود. در این شرایط، به جای تثبیت دستوری، کاهش تدریجی شکاف نرخ‌های ارزی، شفافیت در تخصیص منابع و سیاست‌های هدفمند برای کالاهای ضروری می‌تواند مسیر مطلوب‌تری برای مدیریت بازار ارز باشد.

نسخه کامل شماره امروز روزنامه «دنیای‌ اقتصاد» را اینجا بخوانید

بورس تهران در فصل پاییز

بورس تهران در حالی به استقبال پاییز ۱۴۰۵ می‌رود که شاخص کل در آستانه مقاومت 7.5‌میلیون واحدی وارد فاز احتیاط شد. بررسی رفتار بورس در ۱۸سال گذشته نشان می‌دهد در اغلب ماه‌های مهر وضعیتی مثبت برای بازار رقم خورده، اما شدت این بازدهی‌ها با سطح ارزش‌گذاری بازار در ابتدای پاییز ارتباط داشته است. اکنون نسبت P/E بازار در محدوده ۹واحد قرار دارد؛ سطحی که با مهرماه سال گذشته تفاوت محسوسی دارد و می‌تواند تکرار جهش پاییزی بورس را با اماواگرهایی همراه کند.

اصلاح قیمت در گوشی‌های اقتصادی

دنیای اقتصاد-حامد اناری: بازار گوشی در آغاز پاییز، همزمان دو تصویر متفاوت از خود نشان می‌دهد. قیمت‌ها در مقیاس هفتگی در بسیاری از مدل‌ها عقب نشسته‌اند، اما مقایسه با ابتدای سال از جابه‌جایی جدی کف و سقف قیمتی حکایت دارد. بررسی قیمت ۱۲ مدل منتخب «دنیای اقتصاد» نشان می‌دهد بخش‌های اقتصادی و میان‌رده، پس از جهش‌های سنگین ماه‌های گذشته، وارد مرحله‌ای از اصلاح شده‌اند، درحالی‌که برخی پرچمداران همچنان در مسیر صعود قرار دارند.

نماینده سابق مجلس: ۱۷ میلیارد دلار ارز برای تولید خودرو هزینه شد + فیلم

جلال رشیدی کوچی، نماینده سابق مجلس گفت: انحصار خودروی ما اقتصادی است. به جرات میگویم یک چهارم و حتی یک سوم بودجه مملکت را صنعت خودرو دارد از بین می برد. ادعای درستی مطرح شد مبنی بر اینکه دوسال گذشته چند نفر از مونتاژکارها حدود ۱۷ میلیارد دلار از دولت گرفتند تا ۲۵۰ هزار ماشین تولید کنند. اگر دولت این مبلغ را ماشین ۱۷ هزار دلاری وارد میکرد، تعداد آن یک میلیون ماشین می‌شد که مصرف سوخت آنها نصف خودرویی بود که اینها در داخل تولید می‌کردند./خبرفوری

درخواست ۵۱ کشور از روسیه برای موافقت با آتش‌بس فوری در اوکراین

گروهی متشکل از ۵۱ کشور عضو سازمان ملل در بیانیه مشترکی از روسیه خواستند که با آتش‌بس فوری و بی‌قید و شرط با اوکراین موافقت کند. پست درخواست ۵۱ کشور از روسیه برای موافقت با آتش‌بس فوری در اوکراین اولین بار در تجارت نیوز ظاهر شد.

توضیح پالایش نفت آبادان درباره علت مشاهده دود

اقتصادنیوز: شرکت پالایش نفت آبادان اعلام کرد دود متصاعد شده از این شرکت به دلیل اختلال در سیستم آب، برق و بخار یکی از واحدهای پالایشگاه است.

زمانی مظفرآبادی: بوشهر ظرفیت‌های مهمی در حوزه عمران روستایی دارد

بوشهر - مدیرکل دفتر امور اجرایی عمران روستایی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی کشور با اشاره به ظرفیت‌های عمرانی استان بوشهر، بر ضرورت ارتقای کیفیت اجرای پروژه‌ها روستاها تاکید کرد.

رییس دبیرخانه خزر وزارت خارجه: خزر نباید به عرصه مناقشات و درگیری‌های نظامی تبدیل شود

اقتصادنیوز: رییس دبیرخانه خزر وزارت امور خارجه مدعی شد پیامدهای این اقدامات به مرزهای ملی محدود نمی‌ماند و هرگونه تهدید علیه محیط زیست دریایی خزر بالقوه می‌تواند بر منافع و محیط زیست تمامی کشورهای ساحلی تاثیر بگذارد.

محمدی‌گلپایگانی: آیت‌الله‌العظمی شبیری زنجانی پشتوانه علمی کم‌نظیر حوزه‌های علمیه بودند

رییس دفتر رهبر شهید انقلاب اسلامی با تجلیل از جایگاه کم‌نظیر علمی و اخلاقی مرحوم آیت‌الله‌العظمی شبیری زنجانی، ایشان را پشتوانه استوار حوزه‌های علمیه دانست و گفت: در میان جامعه بزرگ حوزویان، وجود شخصیتی چون این مرجع عالی‌قدر که قله علمی، جامعیت فقهی و اصول را با تواضع فوق‌العاده و رفتار پدرانه توام ساخته بود، نعمتی کم‌نظیر و ماندگار است.

انفجار گاز در منزل مسکونی رشت یک مصدوم بر جای گذاشت

رشت- سخنگوی مرکز اورژانس گیلان از وقوع انفجار گاز در یک منزل مسکونی در رشت و مصدومیت شدید یک مرد ۶۶ ساله خبر داد.

انفجار گاز در منزل مسکونی رشت یک مصدوم بر جا گذاشت

رشت- سخنگوی مرکز اورژانس گیلان از وقوع انفجار گاز در یک منزل مسکونی در رشت و مصدومیت شدید یک مرد ۶۶ ساله خبر داد.

زلنسکی: چاره‌ای جز پاسخ به روسیه نخواهیم داشت/ سلاح هایی که دارای هوش مصنوعی هستند به یک تهدید جهانی تبدیل شدند

اقتصادنیوز: رییس‌جمهور اوکراین خواستار کاهش سرعت توسعه سریع سلاح‌هایی شده است که از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند و هشدار داد: این سلاح‌ها همین حالا هم به یک تهدید جهانی تبدیل شده‌اند.

بارش‌ها در راه‌اند؛ مراقب «باران‌های اسیدی» باشیم

اداره حفاظت محیط زیست آغاجاری با اشاره به احتمال شکل‌گیری باران های اسیدی در مناطق صنعتی و نفت‌وگازخیز، اطلاعیه‌ای در این خصوص صادر کرد.

معاون رییس‌جمهور: آقایان دقت کنند، سقف مهریه فعلا همان ۱۱۰ سکه است!

معاون امور زنان و خانواده رییس جمهوری گفت: سقف مهریه فعلاً همان ۱۱۰ سکه است