نسخه کامل شماره امروز روزنامه «دنیای‌ اقتصاد» را اینجا بخوانید

تنگنای اعتباری رشد اقتصادی

بررسی‌ها نشان می‌دهد حجم واقعی تسهیلات بانکی در سال۱۴۰۴ نسبت به سال1397 حدود 20درصد کاهش یافته است. این کاهش در شرایطی رخ داده که تسهیلات اسمی در این دوره به‌طور متوسط سالانه ۳۵درصد رشد کرده، اما شاخص قیمت تولیدکننده بیش از ۴۲درصد در سال افزایش یافته است. در نتیجه، افزایش مبلغ اسمی وام‌ها نتوانسته قدرت واقعی تامین مالی بنگاه‌ها را حفظ کند. همزمان، توزیع نامتوازن اعتبارات، دسترسی بنگاه‌های کوچک و متوسط خصوصی به منابع بانکی را دشوارتر کرده است. یکی از عوامل اصلی کاهش قدرت واقعی تسهیلات، افزایش سرعت گردش پول و کاهش تقاضای حقیقی آن در پی افزایش انتظارات تورمی است. این رفتار به پیشی گرفتن نرخ تورم از نرخ رشد نقدینگی منجر شده است. در چنین شرایطی، افزایش اسمی تسهیلات نیز لزوما قدرت تامین مالی تولید را افزایش نمی‌دهد؛ زیرا رشد هزینه مواد اولیه، تجهیزات و سایر نهاده‌ها، همواره یک قدم جلوتر از رشد تسهیلات حرکت خواهد کرد. علاوه بر کاهش مقدار واقعی تسهیلات، توزیع آن نیز بسیار نامتوازن است. مدیریت ناکارآمد برخی بنگاه‌ها، قیمت‌گذاری دستوری و بی‌ثباتی اقتصاد کلان، بهره‌وری بسیاری از بنگاه‌های بزرگ را کاهش داده و وابستگی آنها به حمایت‌های دولتی و تسهیلات بانکی ارزان را افزایش داده است. از سوی دیگر، منفی بودن نرخ واقعی سود تسهیلات، رقابت برای دسترسی به وام‌های ارزان را تشدید کرده است. در این رقابت، بنگاه‌های بزرگ برخوردار از روابط و دسترسی‌های ویژه، اغلب موقعیت بهتری برای جذب اعتبارات دارند. در نتیجه، منابع بانکی لزوما به سمت بنگاه‌های بهره‌ورتر هدایت نمی‌شوند و شرکت‌های کوچک و متوسط خصوصی، با وجود ظرفیت رشد و اشتغال‌زایی، از دسترسی کافی به منابع مالی محروم می‌مانند. تداوم این روند، رشد بنگاه‌های خصوصی و ایجاد اشتغال را محدود می‌کند و مانع خروج شرکت‌های ناکارآمد و جایگزینی آنها با بنگاه‌های بهره‌ورتر می‌شود.

عقب‌نشینی شاخص از 8 میلیون

معاملات بورس تهران در روز سه‌شنبه ۵ آبان ۱۴۰۵ در ادامه فضای منفی روزهای اخیر دنبال شد و نماگرهای اصلی بازار سهام کاهش ارتفاع دادند. شاخص کل بورس با افت 1.77درصدی به سطح ۷‌میلیون و ۹۲۶هزار واحد و به کمترین میزان خود از ۱۴مهرماه رسید. شاخص هموزن نیز با کاهش 1.2درصدی در محدوده ۲‌میلیون و ۲۰۲هزار واحد قرار گرفت و شاخص کل فرابورس هم افت 1.42درصدی را ثبت کرد. همزمان، ارزش معاملات خرد در محدوده ۴۸همت قرار گرفت و حدود ۷هزار و 200 میلیارد تومان پول توسط سرمایه‌گذاران حقیقی از بازار خارج شد.

مرز میان خام‌فروشی و فرآوری

خام‌فروشی سال‌هاست که یکی از موضوعات مورد مناقشه در بخش معدن ایران است. در ادبیات سیاستگذاری، فروش مواد معدنی در مراحل ابتدایی زنجیره تولید اغلب به معنای از دست رفتن فرصت ایجاد ارزش افزوده تلقی می‌شود و توسعه صنایع فرآوری، راهکاری برای بهره‌برداری بیشتر از ذخایر معدنی کشور به شمار می‌رود. با این حال، دو پرسش در این رویکرد کمتر مورد توجه قرار گرفته است؛ نخست آنکه آیا فرآوری تمام مواد معدنی تا آخرین حلقه زنجیره از نظر اقتصادی توجیه دارد و دوم اینکه اساسا چه محصولی را باید ماده خام دانست؟

ثبت ۳۰ همت معامله در بازار گواهی سپرده کالایی

بازار گواهی سپرده کالایی بورس کالای ایران در یک سال گذشته، با ورود دارایی‌های جدید به مسیر توسعه خود ادامه داد. بررسی عملکرد شش محصول مس کاتدی، قیر، گندله سنگ‌آهن، شمش روی، میلگرد و خودرو در فاصله ۲۸مهرماه ۱۴۰۴ تا ۲۸مهرماه ۱۴۰۵ نشان می‌دهد ارزش معاملات این دارایی‌ها به بیش از ۳۰هزار و ۲۵۰‌میلیارد تومان رسیده است. بازدهی ثبت‌شده این محصولات نیز در دوره مورد بررسی، بسته به نوع دارایی، از ۱۶۶ تا ۴۷۰درصد متغیر بوده است.

از جهش سودآوری تا سرمایه‌گذاری‌های توسعه‌ای در مس ایران

شرکت ملی صنایع مس ایران در سال جاری با اتکا به رشد قیمت جهانی مس، افزایش نرخ ارز و تقویت فروش صادراتی، عملکردی فراتر از انتظارات به ثبت رسانده است. «فملی» با ارزش بازار 4.1هزارهمتی، از ابتدای سال بازدهی ۲۰۰درصدی برای سهامداران خود خلق کرده و در نیمه نخست سال به سود خالص ۱۸۵همتی دست یافته است؛ رقمی که حدود ۲۳درصد از کل سود سال مالی ۱۴۰۴ بیشتر است. اکنون انتظار می‌رود با تداوم فروش داخلی و صادراتی، سود خالص شرکت در نیمه دوم سال نیز به حدود ۳۸۰همت برسد و مجموع سود سال مالی ۱۴۰۵ را از ۵۷۰همت فراتر ببرد. با این حال، پایداری این روند به شرایط بازار جهانی مس، نرخ ارز و توان شرکت در اجرای طرح‌های توسعه‌ای وابسته است؛ طرح‌هایی که در کنار فرصت افزایش ظرفیت تولید، با چالش‌هایی در زمینه تامین تجهیزات، انرژی، آب و مجوزهای زیست‌محیطی روبه‌رو هستند.

ترامپ: اگر مجبور بودم دوباره تصمیم بگیرم، باز هم به ایران حمله می‌کردم

اقتصادنیوز: ترامپ گفت: به‌زودی خواهید گفت: «چه اتفاقی برای قیمت بنزین افتاده؟ چرا این‌قدر ارزان شده است!»

روسیه: وضعیت کنونی در خلیج فارس به‌ شدت نگران‌ کننده است/ نمی‌ توان احتمال ازسرگیری درگیری‌های نظامی را رد کرد

اقتصادنیوز: نماینده روسیه در سازمان‌ های بین‌ المللی مستقر در وین به برگزاری نشست شورای امنیت سازمان ملل با محور پرونده هسته‌ ای ایران اعتراض کرد.

تراکتور نقره داغ شد، استقلال باخت!

ورزش ایران و جهان امروز سه شنبه (پنجم آبان) با اتفاقاتی از جمله اعلام ‌رای دیدار جنجالی تراکتور و ملوان، شکست استقلال برابر شباب الاهلی با درخشش سردار آزمون، واکنش باشگاه تراکتور به رای کمیته انضباطی، طوفان سعید اسماعیلی با کسب مدال طلای جهان، طلای جهانی بولدوزر ایرانی فقط در ۷ دقیقه و ۹ ثانیه و همچنین احتمال برگزاری بدون تماشاگر داربی زنان، همراه بود.

ثبت ۱۶۷ مورد مسمومیت با گاز مونوکسید کربن در کشور/۸۳۰ نفر سال گذشته بر اثر مسمومیت با مونوکسید کربن جان باختند

سخنگوی سازمان مدیریت بحران کشور از ثبت ۱۶۷ مورد مسمومیت با مونوکسید کربن در هفته‌های اخیر خبر داد.

گردشگری با وجود جنگ متوقف نشده است

وزیر میراث فرهنگی گفت: گردشگری با وجود جنگ متوقف نشده است. پست گردشگری با وجود جنگ متوقف نشده است اولین بار در تجارت نیوز ظاهر شد.

زمان اعلام نتایج اولیه انتخابات اسراییل

اقتصادنیوز: نتایج شمارش اولیه آرای صندوق‌های عادی انتخابات اسراییل، طی ساعات بامداد و صبح منتشر خواهد شد.

امکان مشارکت گازپروم در پروژه‌های صنعت نفت ایران بررسی شد

سرپرست وزارت نفت و مدیرعامل شرکت گازپروم روسیه درباره ظرفیت‌های همکاری در بخش انرژی و مشارکت این شرکت روس در پروژه‌های نفت ایران گفت‌ وگو کردند. پست امکان مشارکت گازپروم در پروژه‌های صنعت نفت ایران بررسی شد اولین بار در تجارت نیوز ظاهر شد.

ایران خطاب به شورای امنیت: اسراییل سلاح هسته‌ای دارد

«غلامحسین درزی» سفیر و کاردار ایران نزد سازمان ملل با انتقاد از سکوت اعضای غربی شورای امنیت سازمان ملل در قبال جنایات آمریکا و اسراییل علیه ایران، گفت: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ابزاری برای امتیازگیری و پیشبرد اهداف ژیوپلیتیکی نیست. پست ایران خطاب به شورای امنیت: اسراییل سلاح هسته‌ای دارد اولین بار در تجارت نیوز ظاهر شد.

امضای تفاهم‌نامه همکاری میان وزیر نیروی ایران و وزیر انرژی بلاروس

تفاهم‌نامه همکاری میان عباس علی‌آبادی، وزیر نیروی جمهوری اسلامی ایران، و وزیر انرژی جمهوری بلاروس، با هدف ایجاد همکاری میان طرفین در بخش انرژی برای منافع متقابل به امضا رسید. پست امضای تفاهم‌نامه همکاری میان وزیر نیروی ایران و وزیر انرژی بلاروس اولین بار در تجارت نیوز ظاهر شد.

پزشکیان: اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز سازنده و ثمربخش بود

رییس جمهور کشورمان گفت: در جریان برگزاری هشتمین اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز (GECF)، گفتگوها و تعاملات مفصل و عمیقی صورت گرفت و با حسن نتیجه به تفاهم‌های خوبی دست یافتیم.

مصوبه افزایش سهمیه قیر به‌زودی از سوی دولت نهایی می‌شود

رییس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی گفت: طبق توافق اولیه مجلس و دولت برای افزایش سهمیه قیر طرح‌های عمرانی، پیش‌بینی می‌شود مصوبه دولت در این زمینه به‌زودی نهایی شود. پست مصوبه افزایش سهمیه قیر به‌زودی از سوی دولت نهایی می‌شود اولین بار در تجارت نیوز ظاهر شد.

نوبت من هم خواهد رسید/ پست جاه‌طلبانه یامال پس از ناکامی در توپ طلا

لامین یامال به ناکامی‌اش در مراسم توپ طلای شب گذشته واکنش نشان داد.

عراقچی: بازگشت امنیت به منطقه مستلزم توقف اقدامات تجاوزکارانه آمریکاست

اقتصادنیوز: عراقچی گفت: بازگشت امنیت به منطقه مستلزم توقف اقدامات تجاوزکارانه و مداخله‌جویانه آمریکا و مهار توسعه‌طلبی و جنگ‌افروزی رژیم صهیونیستی است.

پیامک های ارسالی سرشماری فاقد لینک هستند

بوشهر- ایرنا-رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان بوشهر گفت: پیامک‌های ارسالی برای تکمیل اطلاعات شهروندان در سرشماری عمومی نفوس و مسکن فاقد لینک هستند و شهروندان باید برای جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی و مخاطرات سایبری، شخصاً به سامانه رسمی دولت من مراجعه کنند.