معادله آمازون در صندوق‌های رای

الجزیره در گزارش دیروز دوشنبه (27مهرماه) نوشت، بولسونارو که در دور اول انتخابات با کسب ۴۷درصد آرا در برابر ۴۵درصد لولا پیشتاز شده بود، گفت بهتر است لولا در فاصله دورتری بماند «چرا که ممکن است کیف پولم را بدزدد». در طول مناظره، بولسوناروی ۴۵ساله - فرزند «ژایر بولسونارو»، رییس جمهور سابق - پشت سر لولا قدم می زد، سرش را تکان می داد، نیشخند می زد و هنگام سخن گفتن رقیبش، او را تمسخر می کرد. لولای ۸۰ ساله که برای کسب چهارمین دوره ریاست جمهوری تلاش می کند، خواستار توضیح درباره تحقیقات فساد مربوط به بولسوناروی پدر شد؛ پرسشی که رقیب جوان ترش از پاسخ به آن طفره رفت. بولسوناروی جوان در پاسخ، لولا را «دلقک» خواند و سپس با مطرح کردن پرونده محتمل فساد یکی از پسران رییس جمهور، پاتک زد. ژایر بولسونارو در حال گذراندن محکومیت ۲۷ ساله خود در حبس خانگی است؛ محکومیتی که به تلاش های او برای ابطال نتایج انتخابات ۲۰۲۲ (که در آن به لولا باخت) مربوط می شود. فلاویو بولسونارو دست روی اصلی ترین دغدغه های مردم برزیل مانند هزینه های زندگی و جرم و جنایت گذاشت و با اشاره به اقدامات اجتماعی گوناگونی که لولا طی کارزار انتخاباتی اعلام کرده، او را به «ریخت وپاش های بی پروا» برای پیروزی مجدد در انتخابات متهم کرد. لولا در مقابل، با طرح پرسشی از بولسونارو درباره برنامه هایش برای الگوبرداری از کاهش شدید هزینه های عمومی توسط «خاویر میلی»، رییس جمهور راست گرای آرژانتین، پاسخ داد. بولسونارو در طول مناظره از این پرسش طفره رفت و بحث را به موضوعات دیگری کشاند. هنگامی که نحوه مدیریت پاندمی کرونا توسط پدرش مطرح شد، بولسونارو اذعان کرد که «این حوزه ای نبود که در دوران ریاست جمهوری بولسونارو بهترین نتایج را در آن دیده باشیم. من در اینجا عذرخواهی می کنم.» لولا همچنین کوشید رقیب خود را فردی بی خبر از حال محرومان برزیل نشان دهد و گفت بولسونارو هرگز از سیستم بهداشت عمومی کشور استفاده نکرده و سوار اتوبوس نشده است. لولا گفت: «رقیب من اتوبوس را فقط از روی کتاب ها می شناسد. او حتی یک بار هم پایش را داخل اتوبوس نگذاشته است. او هیچ درکی از دنیای کارگری و اشتغال ندارد.» خبرگزاری فرانسه هم نوشت، پیش از مناظره روز یکشنبه، حامیان هر دو نامزد به صورت گسترده در معابر عمومی گرد هم آمدند تا وفاداری خود را نشان دهند. جمعیت حامی بولسونارو با پوشیدن لباس هایی به رنگ های ملی برزیل (زرد، سبز و آبی)، خیابان پایولیستا در مرکز مالی سایوپایولو را پر کردند؛ جایی که این نامزد برای جمعیت سخنرانی کرد. حامیان لولا نیز با پوشیدن لباس قرمز - نماد حزب کارگران - میدان برازیلیا که مملو از ساختمان های دولتی است را پر کردند. هم زمان دانشجویانِ حامی رییس جمهور در ریو دو ژانیرو دست به تظاهرات علیه بولسونارو زدند. «سونیا ماریا»، از حامیان لولا در تجمع برازیلیا گفت: «ما نیاز داریم که دولت فعلی در قدرت بماند. اگر دولت دیگری روی کار بیاید بدبخت خواهیم شد.» از سوی دیگر، «ورا ده سوسا»، از حامیان بولسونارو در سایوپایولو نیز گفت: «من از راهزن ها خوشم نمی آید. لولا باید برود!» همچنین پلیس فدرال برزیل از دیوان عالی این کشور خواست تا تحقیقاتی را علیه بولسونارو درباره اتهام پول شویی مربوط به یک وکیل نزدیک به او آغاز کند. لولا نیز در سال های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ به مدت ۵۸۰ روز به دلیل محکومیت فساد در زندان بود؛ محکومیتی که بعدا به دلیل اشکالات موجود در تحقیقات و روند دادگاه باطل شد. نظرسنجی ها نشان دهنده رقابتی فشرده برای دور دوم در تاریخ ۲۵ اکتبر (3 آبان) است و فلاویو بولسونارو پس از پیشتازی ۲ درصدی نسبت به لولا در دور اول ۴ اکتبر (12 مهرماه)، از برتری اندکی برخوردار است. هر دو نامزد امیدوارند ۳۳ میلیون واجدی شرایطی را که در دور اول دست به تحریم زده و پای صندوق ها نیامدند (معادل یک پنجم کل رای دهندگان)، به صحنه بکشانند. «کاترین بنهولد» هم در نیویورک تایمز نوشت، دلایل بسیار زیادی وجود دارد که نشان می دهد انتخابات هفته آینده در برزیل تا چه حد سرنوشت ساز است. این انتخابات می تواند چرخش به راست را در سراسر آمریکای لاتین عمیق تر کند و نسل دوم خانواده بولسونارو را بر صندلی ریاست جمهوری بنشاند. اما یک دلیل بزرگ دیگر وجود دارد: آمازون. برزیل خانگاه مهم ترین جنگل بارانی جهان است. درختان این منطقه حجم عظیمی از گازهای گلخانه ای را جذب کرده و الگوهای آب وهوایی کره زمین را تنظیم می کنند. در سال ۲۰۱۰، حزب کارگران به ریاست «لوییز ایناسیو لولا دا سیلوا» نزدیک به ۷۰ درصد آرا را در 9 ایالت تشکیل دهنده آمازون به دست آورد. اما امسال، در دور نخست رای گیری در ۴ اکتبر، لولا تنها ۴۶ درصد از آرای آن منطقه را از آن خود کرد. منطقه ای که روزگاری با قبایل بومی و فعالان محیط زیست شناخته می شد، اکنون هرچه بیشتر در تسخیر فرهنگ «کابوی» درآمده است. روز یکشنبه، رای دهندگان در یکی از مهم ترین مناطق زیست محیطی جهان به پای صندوق های رای می روند، درحالی که همه نشانه ها حاکی از آن است که اکثریت آنان به «فلاویو بولسونارو» رای خواهند داد؛ کسی که منکر مسوولیت انسان در تغییرات اقلیمی است. این یک چرخش خیره کننده با پیامدهایی بالقوه عظیم فراتر از مرزهای برزیل است. آنچه این وضعیت نمایان می کند این است که حزب اصلی چپِ برزیل (حزبی که دغدغه حفاظت از محیط زیست را دارد) نتوانسته رویکردی برای نجات آمازون ارایه دهد که از نظر سیاسی نیز پایدار باشد. «سالو کوسلوفسکی»، متخصص اقتصاد آمازون در دانشگاه نیویورک، به من گفت: «برای دهه ها، برزیل میانِ غارت آمازون برای بهره کشی از منابع آن یا دست نخورده و سرسبز نگه داشتن اش در نوسان بوده است. اما هیچ یک از این دو گزینه به نتیجه ای پایدار منجر نمی شود.» آمازون برای جهان از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. این منطقه بزرگ ترین جنگل بارانی استوایی سیاره زمین است. درختان آن بیش از ۱۰۰ میلیارد تن کربنِ گرم کننده زمین را در خود ذخیره کرده و مانع از ورود آن به جو می شوند. این منطقه همچنین از دیرباز به عنوان منبع بالقوه درآمد تلقی شده است؛ از رونق لاستیک در آستانه قرن بیستم گرفته تا صنایع چوب بری، دامداری و معدن کاوی که اخیرا بخش های وسیعی از درختان آن را با خاک یکسان کرده اند. دولت های چپ گرا پیشرفت های چشم گیری در کند کردن روند جنگل زدایی داشته اند و برای این کار ماهواره ها را برای شناسایی آنیِ پاکسازی ها مستقر کرده و ماموران را برای توقیف چوب و دام های غیرقانونی اعزام کرده اند. به گفته کارشناسان، جایی که این دولت ها شکست خورده اند، بخش «گام بعدی چیست؟» در این معادله بوده است. کسانی که در جریان آن یورش ها و پاکسازی ها منبع درآمد خود را از دست دادند، اغلب پس از آن به دست فراموشی سپرده شدند. نتیجه، شکل گیری نارضایتی عمیقی بوده که این منطقه را به سمت راست هل داده است. «ژایر بولسونارو»، رییس جمهور سابق و پدر فلاویو، در دوران تصدی خود بر مسند قدرت، شاهد افزایش چشم گیر جنگل زدایی بود. اکنون فلاویو بولسونارو متعهد شده که به پاکسازی غیرقانونی زمین ها پایان دهد؛ اما بیم بسیاری از افراد این است که او این کار را با تسهیلِ پاکسازی قانونی زمین ها انجام دهد. ۲۰ میلیون رای دهنده ای که در آمازونِ برزیل زندگی می کنند، در انتخاباتی رای خواهند داد که در دور نخست، دو نامزد تنها با اختلاف حدود 2.2 میلیون رای از یکدیگر جدا شدند. اینکه هیچ حزب بزرگی در برزیل هنوز راهی پایدار برای متقاعد کردن بسیاری از این رای دهندگان به حفظ محیط زیستی که در آن زندگی می کنند پیدا نکرده است، اکنون می تواند پیامدهایی برای همگان به همراه داشته باشد.