گفتار خردمندنما سراب نشان است

گفتار خردمندنما سراب نشان است و نه راه نشان انسان خردمند از تناقض‌گویی همواره پرهیز می‌کند. چون تناقض گفتار خردمندانه را نابود می‌کند و نمی‌گذارد چنین گفتاری شکل و قوام مفهومی پیدا کند تا مقصود خردمند حاصل شود. مگر آنکه مقصود رساندن پیام نباشد بلکه مقصود متقاعد کردن مخاطب باشد به اینکه من درست می‌گویم. در این صورت، تناقض‌گویی و مغالطه و ابهام‌زایی و تشکیک‌های ناروا امر ناصوابی تلقی نمی‌شود. چنین گفتاری خردنما است و هرگز نشاید که آن را گفتار خردمندانه نامید. طبعاً گوینده آن هم خردمندنما است. تلاش چند هزار ساله عالمان دانش منطق برای همین است که گفتار خردمندانه از نابخردانه تمییز داده شود.