شوک امنیتی به ویترین مالی بن‌سلمان

به گزارش خبرنگار گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، عربستان سعودی در پی تداوم حملات انصارالله، بزرگ ترین گردهمایی سالانه سرمایه گذاری خود را تا سال ۲۰۲۷ به تعویق انداخت. این تصمیم ضربه ای کاری به تلاش های ریاض برای تبدیل شدن به قطب تجاری منطقه و جذب سرمایه های خارجی به منظور پیشبرد طرح چند هزار میلیارد دلاری دگرگونی اقتصادی این کشور وارد می کند. به گزارش بلومبرگ، برگزارکنندگان نشست «ابتکار سرمایه گذاری آینده» موسوم به داووس صحرا، که هر سال میزبان چهره های تراز اول وال استریت، غول های انرژی و رهبران سیاسی جهان در ریاض است، در بیانیه ای رسمی و بدون تعیین تاریخ دقیق، از موکول شدن این رویداد به سال ۲۰۲۷ خبر دادند. این اقدام پس از رشته حملات اخیر به عربستان سعودی انجام شد، حملاتی که با به صدا درآمدن آژیر خطر در دوشنبه شب در ریاض، نشان داد خطرات امنیتی همچنان به قوت خود باقی است. مسیولان برگزاری نشست در بیانیه خود توضیح داده اند که هدف از این تاخیر، حفظ کیفیت و اثربخشی مورد انتظار در دهمین دوره اجلاس و پاسخگویی به انتظارات شرکا و مهمانان بین المللی بوده است. بر اساس برنامه قبلی، قرار بود این همایش از ۲۶ اکتبر (۴ آبان) با حضور مدیران برجسته ای همچون جین فریزر مدیرعامل سیتی گروپ، دیوید سالومون مدیرعامل گلدمن ساکس و لری فینک مدیرعامل بلک راک برگزار شود. متولیان همایش تا همین چند روز پیش در پی تمهیدات اضطراری برای اجرای سر وقت برنامه ها بودند و از آمادگی برای پذیرش هزاران مهمان سخن می گفتند. این اصرار، اهمیت راهبردی رویداد مذکور را برای محمد بن سلمان آشکار می کرد که می کوشد چهره ای پویا و مطمین از اقتصاد عربستان به شبکه مالی جهان عرضه کند، به ویژه اکنون که تبعات اقتصادی جنگ بر دوش ریاض سنگینی می کند. نشست سرمایه گذاری آینده در سال ۲۰۲۵ شاهد انعقاد بیش از ۵۰میلیارد دلار توافق اولیه بود و به گفته یاسر الرمیان، رییس صندوق ثروت ملی عربستان، ارزش مجموع توافق های این همایش از زمان تاسیس تاکنون به بیش از ۲۵۰ میلیارد دلار می رسد. هرچند به دلیل الزام آور نبودن تفاهم نامه ها سنجش ارزش واقعی آنها آسان نیست، اما این اجلاس همواره تریبون سعودی برای رونمایی از جهت گیری های کلان اقتصادی بوده است. در نخستین دوره این رویداد در سال ۲۰۱۷، ولیعهد سعودی در کنار استیو شوارتزمن رییس بلک استون و ماسایوشی سون بنیان گذار سافت بانک از پروژه ساخت ابرشهر نیوم پرده برداشت. ریاض اخیراً تا حدی از ابعاد این طرح های بلندپروازانه کاسته و منابع خود را به سمت هوش مصنوعی، صنعت بازی های ویدیویی و صنایع پیشرفته هدایت کرده است. با اینکه بسیاری از غول های اقتصادی جهان برای بهره برداری از این اولویت های نوظهور در پی حفظ پیوندها با عربستان بودند، تنش های نظامی اخیر بار دیگر بر شکنندگی این اهداف اقتصادی پرتو افکنده است. پیامدهای درگیری ها در پایتخت عربستان کاملاً مشهود است، چنان که آموزش مجازی در مدارس برای یک هفته دیگر تمدید شده و بخش مالی ریاض نیز هنوز چراغ سبزی برای بازگشت امن کارکنان به دفاتر نشان نداده است. این وضعیت مزیت ریاض را به عنوان پایگاهی امن برای تجارت زیر سوال برده است. این بحران بیش از همه، مدیران و متخصصانی را سردرگم کرده است که در سایر شهرهای حاشیه خلیج فارس زندگی می کنند و در طول هفته به ریاض رفت وآمد دارند. در روزهای اخیر، شماری از این افراد حتی برای اجاره خودرو جهت خروج زمینی از عربستان به تقلا افتادند. افزون بر این، حتی پیش از آغاز جنگ نیز برخی مدیران بین المللی در جلسات پشت درهای بسته نسبت به توان مالی عربستان برای تامین نقدینگی پروژه ها ابراز تردید می کردند. حملات اخیر بر دلهره سران این شرکت ها افزود، هرچند بسیاری از آن ها تمایل نداشتند آغازگر اعلام انصراف از این همایش باشند. به گزارش فایننشال تایمز، آمریکا و بریتانیا پس از حملات اخیر به شهروندان خود هشدار داده اند از سفر به عربستان خودداری کنند، هشدارهایی که می تواند پوشش بیمه ای کارکنان شرکت های بین المللیرا برای حضور در چنین رویدادهایی دشوار کند. به نوشته این روزنامه، انتظار می رود تعویق نشست ریاض بار مالی درگیری با انصارالله را برای عربستان سنگین تر کند. با این همه، نشست سرمایه گذاری آینده پیش از این نیز از بحران های سنگینی گذر کرده است. در سال ۲۰۱۸ و پس از ماجرای قتل جمال خاشقجی، بسیاری از مدیران نامدار غربی از حضور در همایش انصراف دادند، هرچند چهره هایی مانند کن مویلیس از وال استریت روابط خود را با دولت سعودی حفظ کردند و شرکت او بعدها به مشاور کلیدی ریاض تبدیل شد. در اوج همه گیری کرونا نیز بخشی از نشست ها به شیوه مجازی دنبال شد. این نهاد علاوه بر اجلاس سالانه در ریاض، همایش هایی در سطح جهان برگزار می کند، از جمله رویدادی در میامی که دونالد ترامپ امسال نیز در آن به سخنرانی پرداخت. موج لغو و تعویق برنامه ها در عربستان تنها به داووس صحرا محدود نمانده است. نشست سران اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس در ریاض به تعویق افتاد، نخستین دوره نمایشگاه سرمایه گذاری املاک خاورمیانه به سال ۲۰۲۷ موکول شد و رقابت های تنیس اسلم شش پادشاه نیز تا دسامبر به تاخیر افتاد. کنگره جهانی نفت نیز هرچند اخیراً در ریاض برگزار شد، اما با انصراف و غیبت رهبران نفتی از جمله مدیران شل و بی پی همراه بود. دامنه این اختلالات به کشورهای همسایه نیز کشیده شده است. اجلاس بازارهای سرمایه در دبی که قرار بود در ماه مه برگزار شود تا دسامبر به تعویق افتاد و رویداد «دبی فیوچر فایننس ویک» نیز به نوامبر منتقل شد. مجمع اقتصادی قطر در دوحه نیز با تاخیر مواجه شد و در سپتامبر در نیویورک برگزار گردید.