در دوره دوم جنگ‌های ایران و روس، ما با خطای استراتژیکِ «ورود به جنگِ بی‌جا»، با فاجعه روبه‌رو شدیم/ ترکمانچای بهترین گزینه ممکن در بدترین شرایط بود

واقعیتِ تلخ این است که این زخم‌ها «جبران» نشده‌اند. ما در ۲۲۰ سال اخیر، در یک چرخه از شکست‌ها و ناتوانی در جبران گرفتار بوده‌ایم. در روان‌شناسیِ ملل، وقتی یک ملت پشت سر خود سلسله‌ای از شکست‌های استراتژیک و از دست دادنِ حاکمیت را می‌بیند، دچار نوعی «ترومای جمعی» می‌شود. این زخم‌ها در ذهن جامعه ایران باز مانده‌اند و ما هنوز در مرحله‌ «مقابله با این تصویر» هستیم.