نقشه راه اقتصادی ایران در شانگهای

محمدرضا عارف، معاون اول رییس جمهور، در نشست محدود اجلاس نخست وزیران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای گفت: «در شرایطی این نشست برگزار می شود که سایه تهدید و جنگ و اقدامات یک جانبه علیه ایران به عنوان عضو سازمان همکاری شانگهای فضای همکاری های منطقه ای را تحت تاثیر قرار داده است. ابعاد این جنایات صرفا به عنوان یک ابزار فشار اقتصادی بر یک کشور خاص نیست، بلکه آثار آن می تواند به اندازه یک جنگ تمام عیار بر زندگی مردم و اقتصاد کشورها اثر گذار باشد. ما معتقدیم اختلافات و چالش های بین المللی باید از مسیر گفت وگو و سازوکارهای حقوقی و دیپلماتیک حل و فصل شوند؛ اما پاسخ پایدار به تهدیدهای مشترک اقتصادی صرفا در محکومیت آنها خلاصه نمی شود. ایران برای ارتقای تاب آوری و اثربخشی همکاری ها در سازمان همکاری شانگهای مجموعه ای از پیشنهادهای عملیاتی را در حوزه های تجاری، اقتصادی مالی ترانزیتی، انرژی و... مطرح می کند. ما معتقدیم که باید نگاه بشر دوستانه خود را در مواجهه با جنگ اقتصادی تقویت کنیم. دسترسی مردم به دارو، آب، غذا و خدمات بهداشتی نباید تحت تاثیر منازعات سیاسی و اقدامات اقتصادی قرار گیرد.» استفاده از پول های ملی در تسویه حساب های تجاری ضروری است وی ادامه داد: «ایران از روندهای جاری در حوزه همکاری های مالی و بانکی سازمان همکاری شانگهای استقبال می کند. در حوزه مالی و پولی گسترش همکاری ها ضروری است. استفاده بیشتر از پول های ملی در تسویه حساب های تجاری، ایجاد سازوکارهای پرداخت مستقل و تقویت همکاری میان بانک های کشورهای عضو از ضرورت های شرایط کنونی است. در همین راستا بر تسریع بررسی و ایجاد بانک توسعه سازمان همکاری شانگهای می کنیم؛ این بانک باید حداکثر استقلال را داشته باشد.» عارف خاطرنشان کرد: «از تداوم فعالیت های کنسرسیوم بین بانکی شورای تجاری سازمان همکاری شانگهای حمایت می کنیم. انتظار داریم که روند عضویت بانک ایرانی در کنسرسیوم بین بانکی نیز تسریع و به زودی نهایی شود. اقتصاد آینده، اقتصاد دیجیتال است. سازمان همکاری شانگهای می تواند به یکی از کانون های همکاری در حوزه هوش مصنوعی، تجارت الکترونیک و اقتصاد پلتفرمی تبدیل شود.» ایجاد کنسرسیوم انرژی سازمان همکاری شانگهای وی در زمینه اقتصاد دیجیتال و فناوری پیشنهاد داد که کشورهای عضو تجربیات خود را در حوزه دولت الکترونیک، تجارت، دیجیتال به اشتراک بگذارند و ادامه داد: «به منظور تسهیل تجارت و لجستیک در منطقه، ایران از بهبود عملکرد و کارآیی کریدور حمل ونقل منطقه ای و بین المللی حمایت می کند و آمادگی دارد نقش موثری در کریدورهای منطقه ای ایفا کند. معتقدیم که در عرصه انرژی باید از گفت وگو به سمت تعمیق همکاری ها در این حوزه و ایجاد کنسرسیوم انرژی سازمان همکاری شانگهای حرکت کنیم.» محمدرضا عارف در نشست گسترده اجلاس نخست وزیران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای حضور داشت و در جریان سخنرانی خود تصریح کرد: «نظام بین الملل در دوره ای پرتلاطم با تهدیدهای بی سابقه ناشی از یک جانبه گرایی و برتری طلبی معدودی از کشورها مواجه است. در اینجا لازم می دانم از کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای به واسطه مواضع سازنده شان در قبال تجاوزات و حملات علیه جمهوری اسلامی ایران سپاسگزاری کنم. در نتیجه آن تجاوزات نظامی ظالمانه ما امروز با واقعیت جدیدی مواجه هستیم. اخلال در امنیت اقتصادی و اختلال در تجارت، انرژی، حمل ونقل، نظام پرداخت و زنجیره های تامین در یک کشور می تواند آثار خود را در سراسر منطقه و حتی اقتصاد جهانی نشان دهد.» وی درباره اقدام ایران در برابر تجاوزات اخیر تاکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران مطابق با ماده ۵۱ منشور ملل متحد از حق ذاتی خود برای دفاع مشروع استفاده کرد و در عین حال بار دیگر نشان داد که خواهان جنگ و بی ثباتی نیست و همواره صلح را بر رویارویی ترجیح می دهد.» طرح بانک توسعه سازمان همکاری شانگهای عملیاتی شود عارف با بیان اینکه ایران از افزایش استفاده از پول های ملی در تجارت میان اعضا حمایت می کند، گفت: «ایجاد بانک توسعه سازمان همکاری شانگهای می تواند نقطه عطفی در این مسیر باشد. با توجه به پیشرفت مذاکرات مربوط به تاسیس این بانک پیشنهاد می کنیم از مرحله گفت وگو به مرحله طراحی عملیاتی نزدیک شویم. همچنین لازم است ابزارهای بیمه صادراتی و پوشش ریسک سرمایه گذاری توسعه یابد تا بخش خصوصی با اطمینان بیشتری وارد پروژه های مشترک سازمان شود.» وی ادامه داد: «جمهوری اسلامی ایران ضمن تاکید بر تقویت همکاری بین بخش های خصوصی کشورهای عضو از فعالیت های شورای تجاری و کنسرسیوم بین بانکی سازمان همکاری شانگهای حمایت می کند و آمادگی دارد در چارچوب این دو نهاد، تجربیات و ظرفیت های خود را در اختیار همکاری های مشترک قرار دهد.» عارف در دیدارهای خود با امامعلی رحمان، رییس جمهور تاجیکستان، گفت وگو کرد و با اشاره به پیوندهای عمیق تمدنی ایران و تاجیکستان گفت:«تشکیل کمیته عالی مشترک زبان، ادبیات، فرهنگ و تمدن پارسی و نیاکانی می تواند به حفظ و حراست از میراث مشترک دو کشور کمک کند.» عارف با اشاره به توسعه همکاری های اقتصادی دو کشور گفت: «با وجود همه موانع، از جمله جنگ تحمیلی علیه ایران، در ماه های اخیر شاهد افزایش ۵۰ درصدی حجم تجارت دوجانبه نسبت به مدت مشابه سال گذشته بوده ایم.» معاون اول رییس جمهور با اعلام آمادگی ایران برای همکاری با تاجیکستان در فعالیت های اکتشافی نفت و گاز، صنایع پتروشیمی و صادرات محصولات نفتی و گازی گفت: «طرح پیشنهادی آقای رحمان درباره ایجاد کریدور انرژی پارس جنوبی ـ افغانستان ـ تاجیکستان، طرحی بسیار مثبت و سازنده است که به رییس جمهور ایران ارایه شده است.» عارف افزود: «ایران به گسترش همکاری های سه جانبه با تاجیکستان و افغانستان علاقه مند است.» در این دیدار همچنین بر صادرات محصولات نفتی ایران به تاجیکستان و کمک ایران به اتصال این کشور به آب های آزاد خلیج فارس تاکید شد. آمریکا باید هزینه شرایط ایجادشده در تنگه هرمز را بپردازد معاون اول رییس جمهور همچنین دیداری با میخاییل میشوستین، نخست وزیر فدراسیون روسیه داشت که در این دیدار با اشاره به تحولات منطقه و تجاوز نظامی به ایران اظهار کرد: «این تجاوز بخشی از نقشه کلان آمریکا و رژیم صهیونیستی برای تضعیف کشورهای مستقل از جمله ایران و روسیه و تحمیل یک جانبه گرایی است.» معاون اول رییس جمهور با تاکید بر ضرورت اعمال حاکمیت ایران بر تنگه هرمز گفت: «ما برای حفظ امنیت خود راهی جز اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز نداریم.» عارف تاکید کرد: «معتقدیم تحت حاکمیت ایران، امکان تردد امن و صلح آمیز کشتی های کشورهای دوست از تنگه هرمز فراهم باشد.» هشدار درباره دریای خزر عارف در بخش دیگری از این دیدار با اشاره به تلاش اوکراین برای گسترش جنگ به دریای خزر گفت: «هدف از این اقدام، اختلاف افکنی و قطع روابط ایران و روسیه بود. باید مراقبت کنیم که دریای خزر به کانون جدید ناامنی تبدیل نشود.» وی با اشاره به اهمیت توسعه بنادر ایران و روسیه در دریای خزر برای انتقال ۱۷ میلیون تن کالا اظهار کرد: «تکمیل راه های مواصلاتی ریلی، جاده ای و دریایی در منطقه از نیازهای کشورهای دوست است و ایران این موضوع را در اولویت قرار داده است.» نخست وزیر روسیه تجاوز نظامی به ایران را محکوم کرد میخاییل میشوستین، نخست وزیر فدراسیون روسیه، نیز در این دیدار با تاکید بر اینکه روابط تهران و مسکو بر پایه حسن همجواری و همکاری بنا شده است، تجاوز نظامی آمریکا و اسراییل به ایران را به شدت محکوم کرد. نخست وزیر روسیه با تاکید بر اراده دو کشور برای توسعه مناسبات تجاری و اقتصادی گفت: « با وجود تحریم ها، روابط ایران و روسیه گسترش یافته و طرح های بزرگی در حوزه های انرژی، کشاورزی، صنعت و توسعه کریدورهای مواصلاتی در حال پیگیری است.»