پایش ویژه تامین مواد اولیه 700داروی حیاتی/ چرا برخی داروها کمیاب شدند؟

اجتماعی محمد هاشمی در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم درباره وضعیت تولید داخلی داروها در کشور و علت چالش‌هایی که در دسترسی به برخی داروها وجود دارد، اظهار کرد: در حال حاضر بخش قابل‌توجهی از ظرفیت تولید دارو در کشور فعال است و از نظر فنی و فناوری نیز تولیدکنندگان داخلی در بسیاری از حوزه‌ها توانمندی مناسبی دارند بنابراین بخش مهمی از چالش‌های موجود در تامین دارو، لزوماً ناشی از ناتوانی در تولید نیست، بلکه به عوامل مختلفی در زنجیره تامین، به‌ویژه تامین مواد اولیه، ارز، نقل‌وانتقال منابع مالی، حمل‌ونقل، ترخیص گمرکی و لجستیک مربوط می‌شود. وابستگی بخشی از داروهای تولید داخل به واردات؛ علت تاخیر در تامین برخی داروها وی درباره وضعیت تامین مواد اولیه نیز افزود: در حوزه مواد اولیه نیز باید میان ماده موثره، مواد جانبی و حدواسطه‌های مورد استفاده در تولید تفکیک قایل شد. کشور در تولید نهایی بسیاری از مواد موثره به ظرفیت قابل‌توجهی رسیده است، اما در برخی حدواسطه‌ها و اینترمدیت‌های کلیدی همچنان وابستگی به منابع خارجی وجود دارد که در شرایط تحریم و محدودیت‌های بانکی و تجاری، می‌تواند زمان و هزینه تامین را افزایش دهد. وزیر بهداشت: کمبود داروهای اساسی به 32 قلم رسیده است هاشمی ادامه داد: سازمان غذا و دارو نیز مواد اولیه مرتبط با داروهای ضروری و حیاتی را بر اساس اهمیت درمانی، احتمال بروز کمبود و میزان آسیب‌پذیری زنجیره تامین، در اولویت پایش و بررسی قرار داده است. نزدیک به 700 قلم داروی ضروری و حیاتی در این اولویت‌بندی قرار دارند و مواد اولیه مورد استفاده در تولید آن‌ها، چه داخلی و چه وارداتی، با توجه به ریسک تامین مورد توجه قرار می‌گیرند البته کیفیت نیز در تمام این فرآیند خط قرمز است. مواد اولیه داخلی و وارداتی باید مطابق الزامات فنی و کیفی ارزیابی شوند و هرگونه تغییر موثر در مسیر سنتز، مقیاس تولید یا فرآیندی که بتواند مشخصات کیفی و پروفایل ناخالصی‌ها را تغییر دهد، باید پیش از اجرا از سوی سازمان غذا و دارو بررسی شود. گزارش تسنیم از بازار 105 همتی دارو/ چرا هنوز کمبود و گرانی پابرجاست؟ چرا برخی از داروهای رایج تولید داخل با کمبود مواجهند؟ سخنگوی سازمان غذا و دارو در پاسخ به این پرسش که چرا برخی از داروهای رایج مورداستفاده مردم نیز با کمبود مواجهند؟ توضیح داد: تولید داخل بودن یک دارو به این معنا نیست که تمام اجزای زنجیره تولید آن نیز در داخل کشور تولید می‌شود. ممکن است محصول نهایی در داخل تولید شود، اما ماده موثره، ماده جانبی یا برخی حدواسطه‌های مورد نیاز آن از خارج تامین شود بنابراین اختلال در هر یک از حلقه‌های زنجیره می‌تواند در نهایت بر میزان عرضه داروی نهایی اثر بگذارد. در شرایط فعلی، بخش مهمی از چالش‌های تامین مواد اولیه به مسایل ارزی و بانکی، انتقال منابع مالی، حمل‌ونقل، ترخیص گمرکی و لجستیک مربوط است. تحریم‌ها نیز می‌توانند این فرآیندها را پیچیده‌تر و زمان تامین را طولانی‌تر کنند. وی ادامه داد: از سوی دیگر، تولید دارو یک زنجیره به‌هم‌پیوسته است و نمی‌توان صرفاً با مشاهده کمبود یک قلم داروی نهایی، علت را در خط تولید همان کارخانه جست‌وجو کرد. ممکن است تولیدکننده ظرفیت تولید داشته باشد، اما تامین یک ماده اولیه یا حدواسطه خاص، تخصیص و انتقال ارز، ترخیص یا تامین مالی با وقفه مواجه شده باشد. در کنار این عوامل، سازمان غذا و دارو نمی‌تواند برای جبران یک وقفه کوتاه‌مدت، الزامات کیفی را نادیده بگیرد. تغییر تامین‌کننده، تغییر مسیر سنتز یا افزایش قابل‌توجه مقیاس تولید مواد اولیه، در صورت تاثیر بر مشخصات فنی و کیفی، نیازمند ارزیابی است تا افزایش عرضه به قیمت ایجاد ریسک کیفی برای بیمار تمام نشود. به همین دلیل، برنامه تامین باید همزمان دو هدف را دنبال کند؛ یکی تداوم عرضه دارو و دیگری حفظ کیفیت و ایمنی آن. بیمه‌ها باید از مردم در برابر افزایش قیمت دارو حمایت کنند شناسایی مواد اولیه دارای ریسک بالا برای تامین ذخایر راهبردی دارو سخنگوی سازمان غذا و دارو درباره برنامه سازمان برای تامین دارو در نیمه دوم سال جاری بیان کرد: برنامه تامین دارو تا پایان سال بر اساس یک رویکرد چندلایه دنبال می‌شود. نخست، اقلام ضروری و حیاتی و مواد اولیه پرریسک در اولویت پایش قرار گرفته‌اند تا منابع و ظرفیت‌های موجود بر اساس میزان اهمیت درمانی و ریسک تامین، هدفمند تخصیص پیدا کنند. دوم، علاوه بر پایش موجودی دارو، زنجیره تامین مواد اولیه نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ زیرا تامین پایدار دارو بدون اطمینان از تامین مواد موثره، مواد جانبی و حدواسطه‌های کلیدی امکان‌پذیر نیست. سوم، موضوع ذخایر راهبردی نیز در برنامه تامین مورد توجه قرار دارد. تعیین میزان ذخایر و سیاست‌گذاری مربوط به آن در حوزه برنامه‌ریزی انجام می‌شود و اداره مواد اولیه نیز در شناسایی مواد اولیه دارای اولویت و ریسک بالا نقش دارد. هاشمی افزود: همچنین برای کاهش آسیب‌پذیری زنجیره تامین، باید از ظرفیت تولید داخلی به شکل هدفمند استفاده شود. در این مسیر، هدف صرفاً تولید داخلی تمام مواد اولیه نیست؛ بلکه شناسایی مواد موثره و حدواسطه‌های راهبردی و حیاتی و تعمیق تولید آن‌ها می‌تواند وابستگی به منابع خارجی را در نقاط حساس زنجیره کاهش دهد. در کنار این اقدامات، تامین ارز، تسهیل نقل‌وانتقال منابع مالی، تسریع فرآیندهای گمرکی و لجستیکی و تامین نقدینگی تولیدکنندگان نیز در تداوم تولید و عرضه دارو اهمیت دارد. وی خاطرنشان کرد: برنامه سازمان این است که با اولویت دادن به داروهای ضروری و حیاتی، پایش مستمر موجودی و مواد اولیه، تقویت ذخایر راهبردی، تسهیل تامین مواد اولیه و استفاده هدفمند از ظرفیت تولید داخل، پایداری زنجیره تامین دارو تا پایان سال تقویت شود. در این مسیر، هرگونه اختلال در زنجیره تامین به‌صورت مستمر رصد می‌شود تا پیش از تبدیل شدن به مشکل گسترده در سطح عرضه، اقدامات اصلاحی لازم انجام شود. انتهای پیام/