فناوری
·
گاهشمار اقتدار فناوری نانو؛ مسیر ایران از ایده تا بازار جهانی
این گزارش، 26 سال تلاش برای تبدیل فناوری نانو به مرجعیت علمی و ثروتآفرینی را مرور میکند.
اجتماعی
گروه اجتماعی خبرگزاری تسنیم، علی اصغر اصولی؛ دستیابی به قلههای اقتدار علمی و تثبیت مرجعیت فناوری در جهان معاصر، نیازمند معماری دقیق نهادی، سیاستگذاری دوراندیشانه و استقامت در مسیر تجاریسازی دستاوردهای پژوهشی است.
بررسی دقیق و موشکافانه اسناد و «گاهشمار ستاد نانو» در جمهوری اسلامی ایران، پرده از یک نقشه راه بینظیر و مستمر بیستوچهارساله برمیدارد. این مسیر که از یک ایده و مکاتبه علمی در سال 1379 آغاز شد، با عبور از مراحل پیچیده شبکهسازی، ترویج گفتمان علمی، استانداردسازی و رسوخ در صنایع پایهای، امروز به صادرات ملموس فناوری، حل کلانچالشهای زیستمحیطی و حضور موثر و تعیینکننده در مجامع بینالمللی نظیر گروه بریکس منتهی شده است.
تحلیل کرونولوژیک و سالبهسالِ این اسناد نشان میدهد که چگونه یک ساختار منسجم و هدفمند توانسته است ایده اولیه و خامِ فناوری نانو را به جریانی ثروتآفرین، پیشران اقتصاد دانشبنیان و بهبوددهنده کیفیت زندگی مردم تبدیل کند. متن پیشرو، روایتی تحلیلی، جامع و وفادار به گاهشمار رسمی این تحولات است که ابعاد این پیشرفت راهبردی را از نقطه صفر تا بلوغ صنعتی در مقیاس جهانی به تصویر میکشد.
تکوین اندیشه، معماری نهادی و هدفگذاری کلان (1379 تا 1384)
دوره نخست فعالیتها در حوزه نانو در ایران، عصر شکلگیری مفاهیم بنیادین و معماری نهادی است. در این برهه زمانی، ضرورتهای علمی جهانی به داخل کشور منتقل شده و بالاترین سطوح حاکمیتی برای پشتیبانی از این جریان نوپا بسیج شدند تا ساختاری متمرکز برای راهبری این فناوری نوین پایهگذاری شود.
سال 1379: نطفهبندی ایده در عالیترین سطح اجرایی
نخستین جرقههای ورود ساختاریافته و حاکمیتی ایران به عرصه نانوتکنولوژی در این سال زده شد. بر اساس اسناد گاهشمار، در سال 1379 دکتر غلامعلی منصوری، از اساتید دانشگاه ایلینوی، طی جلسهای، دکتر تقی ابتکار (مشاور علم و فناوری رییسجمهور وقت) را با اهمیت، جایگاه بلامنازع فناوری نانو و تاثیرات شگرف آن در آینده علمی و صنعتی دنیا آشنا کرد.
این آگاهیبخشی به یک کنش راهبردی و تاریخی منجر شد؛ دکتر ابتکار طی نامهای رسمی به رییسجمهور وقت، پیشنهاد کرد تا مجموعهای منسجم جهت تمرکز بر فناوری نانو در «دفتر همکاریهای فناوری ریاستجمهوری» تشکیل شود. این پیشنهاد نقطهعطف ورود حاکمیت به عرصه نانو محسوب میشود که مسیر توسعه علمی دهههای بعد را ریلگذاری کرد.
سال 1380: آغاز مطالعات سیاستگذاری
با جلب توجه رییسجمهور وقت به پیشنهاد مطرح شده، بستر مطالعاتی و کارشناسیِ کار فراهم آمد. در سال 1380، نهادی تحت عنوان «کمیته مطالعات سیاست نانوتکنولوژی» تاسیس شد. شکلگیری این کمیته پیش از نهادسازی اجرایی، نشاندهنده رویکرد علمی نظام مدیریت کشور برای شناخت دقیق ابعاد سیاستگذاری، بررسی ظرفیتهای داخلی و تدوین نقشه راه اولیه بود.
سال 1382: تاسیس رسمی ستاد ویژه توسعه فناوری نانو
پس از دو سال کار مطالعاتی و بسترسازی مفهومی، سرانجام در سال 1382، «ستاد ویژه توسعه فناوری نانو» به صورت رسمی و به ریاست معاون اول رییسجمهور تشکیل شد. در همین سال، نخستین جلسه این ستاد به ریاست شخص رییسجمهور برگزار شد که نشان از اهمیت فوقالعاده این فناوری در استراتژیهای کلان دولت و عزم جدی حاکمیت برای ورود به این عرصه داشت.
سال 1383: همگرایی بیندستگاهی و نهادینهسازی
با تاسیس رسمی ستاد، نیاز به ایجاد یکپارچگی میان نهادهای مختلف اجرایی و علمی به شدت احساس میشد. در سال 1383، «جلسه هماهنگی و همفکری ستاد نانو» با حضور نمایندگان وزارتخانههای مختلف در محل مرکز همکاریهای فناوری ریاستجمهوری برگزار شد. برگزاری این نخستین جلساتِ هماهنگی، سنگبنای رویکرد فرابخشی ستاد نانو را تثبیت کرد و نشان داد که توسعه این فناوری نیازمند مشارکت یکپارچه تمامی ارکان دولت است.
سال 1384: تصویب سند ملی و تعیین چشمانداز جهانی
سال 1384 سال گذار قطعی از برنامهریزیهای کوتاهمدت به استراتژیهای جامع و بلندمدت بود. در این سال دو رویداد تعیینکننده رخ داد که ساختار آینده نانوی ایران را شکل داد: نخست، تصویب سند راهبرد آینده در هییت دولت بود.
این سندِ دهساله با اهدافی کاملاً مشخص و راهبردی تدوین شد. ارتقاء علمی جایگاه ایران در حوزه فناوری نانو، توسعه، تامین و تربیت نیروی انسانی و متخصصان این حوزه و نهایتاً تامین زیرساختهای کلان توسعه فناوری نانو، ارکان اصلی این سند را تشکیل میدادند. دوم، دیدار جمعی از مدیران ستاد نانو با رهبر معظم انقلاب بود. در این دیدار تاریخی، مقام معظم رهبری بر چشمانداز دستیابی کشور به جایگاهی مناسب در میان 15 کشور برتر فناوری نانو تاکید فرمودند.
شبکهسازی آکادمیک، استانداردسازی و بسترسازی تجاری (1385 تا 1389)
پس از ابلاغ سند راهبرد آینده، ستاد نانو تمرکز استراتژیک خود را بر توسعه نیروی انسانی متخصص، ایجاد رقابتهای علمی سالم، تدوین استانداردهای بومی و ایجاد زیرساختهای اتصال دانشگاه به بازار قرار داد تا زنجیره ارزش فناوری نانو در کشور تکمیل شود.
سال 1385: آغاز ارزیابیها و جریانسازی نخبگانی
مهمترین رویداد نانویی در سال 1385؛ برگزاری اولین همایش دانشجویی فناوری نانو بود که با هدف آشنایی دانشجویان با پایاننامههای کارشناسی ارشد و دکتری سایر دانشجویان و ارایه مقاله از محتوای این پایاننامهها برگزار شد تا جریانسازی علمی در سطح دانشگاهها آغاز گردد.
گسترش ادبیات نانو در دانشگاهها نیازمند محرکهای علمی و سیستمهای انگیزشی بود. در این سال، نخستین دوره انتخاب برترینهای فناوری نانو برگزار شد. ستاد نانو برای ایجاد انگیزه در جامعه نخبگانی، اقدام به ارزیابی و رتبهبندی دقیق پژوهشگران حوزه فناوری نانو کرد و در این مراسم، از 10 دانشمند برتر سال به صورت رسمی تقدیر به عمل آمد.
سال 1386: تثبیت ارزیابیها و شفافیت عملکرد سازمانی
روند تشویق و رتبهبندی نخبگان با برگزاری دومین دوره انتخاب برترینهای فناوری نانو در این سال تداوم یافت. همزمان، ستاد در راستای ارزیابی سیستمی خود، اولین گزارش عملکرد سالانه سند راهبرد آینده را منتشر کرد. ستاد نانو از سال 1386 به طور منظم گزارش اجرای سندهای توسعه فناوری نانو را منتشر کرده است؛ این گزارشها شامل وضعیت دستیابی به اهداف کلان توسعه نانو در ایران و گزارش عملکرد برنامههای کلان عملیاتی و اقدامات اجرایی در دو حوزه «نانو و میکرو» بوده است.
سال 1387: دیپلماسی علمی و ترویج صنعتی
ورود رسمی ایران به عرصه تعاملات بینالمللی و نمایش عمومی دستاوردها در این سال برجسته است. کنفرانس مشترک نانو ایران و هند با هدف فراهم کردن مقدمات توسعه همکاریهای علمیِ بینالمللی در حوزه فناوری نانو برگزار شد. در عرصه داخلی نیز، بازگشایی اولین جشنواره فناوری نانو رقم خورد؛ رویدادی که به عنوان یک گردهمایی سالانه برای شرکتها و نهادهای فعال در حوزه فناوری نانو با هدف ترویج این فناوری و توسعه بازار محصولات آن پایهگذاری شد.
سال 1388: ایجاد زیرساختهای رگولاتوری و تجاریسازی
بدون وجود استاندارد و مسیرهای تجاریسازی، علم در آزمایشگاه محبوس میماند. ستاد نانو در سال 1388 دو اقدام ساختاری حیاتی را به سرانجام رساند: نخست، تدوین اولین استاندارد ملی فناوری نانو بود. این اقدام کلیدی به منظور یکپارچهسازی ادبیات علمی و صنعتی کشور انجام شد و در آن واژههای بنیادین و تخصصی نظیر «فناوری نانو»، «نانومواد»، «نانومقیاس»، «نانولوله» و «نانوسیستم» به صورت رسمی تعریف شدند.
دوم، تشکیل کریدور خدمات فناوری تا بازار (Tech-Market Services Corridor) بود. این مرکز با ماموریتی ویژه جهت ارایه انواع خدمات تخصصی و مشاورهها در مسیر تجاریسازی، فروش و نهایتاً صادرات محصولات نانویی تشکیل شد و نقش حیاتیِ کاتالیزور را در اتصال ایده به بازار ایفا کرد.
سال 1389: سرمایهگذاری بر نسلهای آینده و شبکهسازی متخصصان
ستاد نانو برای تضمین آینده این علم، آموزش را از سطح دانشگاه به مدارس گسترش داد. اردوی علمی نخستین المپیاد فناوری نانو با هدف آشنایی دانشآموزان با روشهای ساخت و کاربرد نانومواد در محیط آزمایشگاه و همچنین حضور آنان در کارگاههای شبیهسازی فناوری نانو برگزار شد.
همزمان در سطح آکادمیک، سومین کنگره بینالمللی نانوساختارها به عنوان یک گردهمایی معتبر برای دانشمندان، اساتید و دانشجویان ایرانی و خارجی عمل کرد تا مقالات علمی خود را ارایه و به اشتراک بگذارند.
بلوغ فناوری، ظهور محصولات و تثبیت الگو در سطح ملی (1390 تا 1394)
در این دوره پنجساله، شاهد به بار نشستن تلاشهای علمیِ دهه گذشته هستیم. فناوری نانو از فرمت مقالات و پایاننامهها فراتر رفته و به شکل داروهای پیشرفته، مصالح ساختمانی و زیرساختهای آزمایشگاهی نمود عینی پیدا کرد.
سال 1390: تبلور محصولات، پزشکی نوین و دیپلماسی منطقهای
سال 1390 را میتوان سال ظهور محصولات ملموس نانویی ایران در عرصههای عمومی و تخصصی دانست:
1. اولین دوره توانمندسازی سرمایههای انسانی نانو: این دوره با تلاشی هدفمند برای تغییر نگرش دانشجویان نسبت به مقوله اشتغال و کارآفرینی در حوزه فناوری نانو و تشویق آنان برای انجام تحقیقات کاربردی برگزار شد.
2. رونمایی از نانوداروی ضد سرطان: این دستاورد عظیم پزشکی با حضور رییسجمهور رونمایی شد که نشاندهنده ورود موفقیتآمیز و خیرهکننده ایران به حوزه پیچیده نانوبیوتکنولوژی دارویی بود.
3. خانه نانویی در چهارمین جشنواره فناوری نانو: در این جشنواره، مجموعهای یکپارچه از محصولات فناوری نانو ساخت ایران که مشخصاً در حوزه صنعت ساختمان کاربرد داشتند، در قالب یک «خانه نانویی» به نمایش عمومی درآمد تا ظرفیتهای این علم به صورت عینی به جامعه نشان داده شود.
4. بازدید نمایندگان کشورهای عضو مجمع آسیایی نانو: چهارمین جشنواره نانو میزبان نمایندگانی از یک نهاد متشکل از 11 کشور آسیایی بود که با هدف ارتقای همکاری و همافزایی در حوزه فناوری نانو به ایران سفر کرده بودند.
سال 1391: مدیریت یکپارچه زیرساختها و مجمع بینالمللی
در راستای ساماندهی زیرساختهای پژوهشی، دهمین نشست مدیران شبکه آزمایشگاهی فناوری نانو برگزار شد. این گردهمایی سالانه با دستور کار بررسی عملکرد، احصای نیازهای آزمایشگاههای عضو شبکه و تدوین نحوه ارایه خدمات جدید به پژوهشگران شکل گرفت. در عرصه جهانی نیز، اولین فروم بینالمللی نانو برگزار شد که فرصتی بینظیر برای تبادل نظر کارشناسان و سیاستگذاران در زمینههای حساسِ سیاستگذاری، سرمایهگذاری، استانداردسازی و تجاریسازی در حوزه فناوری نانو فراهم آورد.
سال 1392: توسعه فراگیر رقابتهای علمی از مدارس تا دانشگاه
به منظور تعمیق دانش نانو در نسل جوان، دو رویداد بزرگ در این سال ساماندهی شد: سومین مسابقه ملی فناوری نانو به عنوان یک رقابت علمیِ دانشجویی با هدف افزایش سطح آشنایی دانشجویان با مفاهیم فناوری نانو و توسعه سرمایه انسانی متخصص در این حوزه اجرا شد. در سطح مدارس نیز، چهارمین المپیاد دانشآموزی نانو به صورت رقابتی بین دانشآموزان مقطع متوسطه دوم با هدف فراهم شدن سرمایه انسانی لازم برای توسعه قطعی فناوری نانو در آینده کشور پیگیری شد.
سال 1393: تمجید رهبری، الگوسازی ملی و عدالت آموزشی
سال 1393 با یک رویداد راهبردی و بینظیر برای ستاد نانو گره خورده است؛ بازدید رهبر معظم انقلاب از نمایشگاه دستاوردهای فناوری نانو. در این بازدید، ایشان بیانی راهگشا داشتند که خطمشی آینده ستاد را ترسیم کرد و فعالیتهای آن را به یک الگوی کشوری ارتقا داد: "پیشرفت کار فناوری نانو در واقع برای ما علاوه بر اینکه خودش ارزش دارد، از این جهت هم که یک نمونه است که ما بتوانیم در همه کارهای کشور از این نمونه تبعیت کنیم و آن را معیار قرار دهیم، برای ما ارزش دارد."
در همین سال، در راستای توسعه عدالت آموزشی و دسترسی عملی به زیرساختها، افتتاح شبکه آزمایشگاههای دانشآموزی فناوری نانو در شهرری انجام شد.
سال 1394: پایگاههای فرامرزی و ریشههای معنوی
موفقیتهای ستاد نانو آمیخته با باورهای عمیق معنوی است. بر اساس اسناد، مراسم توسل سالانه ستاد نانو به حضرت ابالفضل العباس (علیه السلام) برگزار شد. ستاد نانو با عرض توسل به حضرت ابالفضل العباس (علیه السلام) شکل گرفته است و این استمداد معنوی همواره در مسیر توسعه این فناوری جریان داشته است.
از سوی دیگر، در عرصه اقتصاد بینالملل، افتتاح مرکز نانو ایران-چین در پارک فناوری نانو سوژو رقم خورد. این رویداد گامی بلند در دیپلماسی فناوری بود و این مرکز به عنوان پایگاه توسعه صادرات محصولات نانوی ایران به کشور چین و همچنین بستری برای توسعه همکاریهای مشترک علمی و فناوری افتتاح شد.
صادرات تجهیزات پیشرفته، استانداردهای بینالمللی و رسوخ در صنعت (1395 تا 1399)
در نیمه دوم دهه 90، فناوری نانو ایران از مرزهای جغرافیایی و مقیاسهای آزمایشگاهی عبور کرد. تجهیزات با فناوری بالا (High-Tech) و استانداردهای بومی ایران به بازارهای جهانی و مجامع قانونگذاری بینالمللی راه یافتند.
سال 1395: ورود تجهیزات پیچیده ایرانی به بازارهای بینالمللی
در این سال، رونمایی و صادرات دستگاه صنعتی الکتروریسی ایرانی به کره جنوبی انجام شد. صادرات ماشینآلات پیچیده صنعتی به یکی از قطبهای فناوری جهان یعنی کره جنوبی، دستاوردی چشمگیر در اثبات کیفیت تجهیزات نانویی ساخت ایران بود.
همچنین با برپایی غرفه فناوری نانو در شانزدهمین نمایشگاه بینالمللی رنگ، رزین، پوششهای صنعتی و مواد کامپوزیت، ستاد نانو برنامههای ترویج صنعتی را با هدف آشنا کردن فعالان صنایع مختلف با فناوری نانو به اجرا درآورد. شرکت در نمایشگاههای تخصصی، برگزاری تریبون نانو و صنعت و انتشار گزارشهای صنعتی، از مهمترین اقدامات این بخش برای نفوذ نانو در بدنه صنعت کلاسیک بوده است.
سال 1396: مرجعیت در ایمنی، گواهیدهی و حضور در آمریکای لاتین
مرجعیت علمی ایران در این سال با میزبانی از اولین نشست آسیا-اروپا در زمینه ایمنی و گواهیدهی محصولات فناوری نانو (Asia-Europe Dialogue on Nanosafety and Nanoproduct Certification) اثبات شد.
در این نشست، معرفی قوانین، مقررات و برنامههای کشورهای مختلف در حوزه ایمنی نانو و سازوکارهای گواهیدهی به محصولات نانو مورد بررسی و تبادل نظر قرار گرفت. در حوزه صادرات تجهیزات نیز، حضور قدرتمند فناورانه ایران در آمریکای لاتین با افتتاح آزمایشگاه فناوری نانو با تجهیزات ایرانی در کوبا رقم خورد؛ آزمایشگاهی که شامل 9 تجهیز آزمایشگاهیِ پیشرفتهِ ساخت ایران بود.
سال 1397: استقامت اقتصادی، نوآوری بینالمللی و حمایت از صادرکنندگان
سال 1397 با رهنمودهای استراتژیک عالیترین مقام کشور همراه بود. در دیدار جمعی از مدیران شرکتهای نانویی با رهبر معظم انقلاب، ایشان بر استقامت در مسیر توسعه علم و فناوری نانو و لزوم بهرهگیری عملی از این فناوری برای دو هدف عمده یعنی «بهبود کیفیت زندگی مردم» و «از بین بردن فقر» تاکید فرمودند.
از منظر صنعتی، رونمایی از تجهیز نانویی لایهنشانی پوششهای فوقسخت انجام شد که گامی در جهت بینیازی صنایع داخلی به پوششهای مقاوم وارداتی بود.
در عرصه جهانی نیز، اولین المپیاد بینالمللی نانو به میزبانی ایران برگزار شد. ایران با این میزبانی، پلتفرمی برای رقابت بینالمللی دانشجویان فراهم آورد تا طرحهای فناورانه خود را برای حل چالشهای جهانی با استفاده از فناوری نانو ارایه دهند.
سال 1398: توسعه شبکه تبادل و تقویت زنجیره صادرات
ستاد نانو با هدف تقویت بنیه اقتصادی، طی مراسمی به تقدیر از شرکت صادرکننده محصولات نانو پرداخت و ارزیابی و رتبهبندی دستاوردهای شرکتهای فعال در حوزه فناوری نانو و تقدیر از برترینها را به انجام رساند.
روند حمایت از تجاریسازی در این سال با تقدیر از شرکتهای برگزیده صادرکننده محصولات نانو ادامه یافت تا ارزیابی و رتبهبندی دستاوردهای شرکتهای فعال تقویت شود. اقدام ساختاری دیگر، امضای تفاهمنامه همکاری فناورانه در شبکه تبادل فناوری نانو بود. این شبکه با رویکردی مسیلهمحور، اقداماتی عملیاتی برای شناسایی و رفع نیازهای فناورانه صنایع مختلف کشور با استفاده از توانمندیهای بومیِ شرکتهای دانشبنیان و فناوران به انجام رسانده است.
سال 1399: پیوند فناوری و رسانه
با درک اهمیت روایتگری و تنویر افکار عمومی، یازدهمین جشنواره نانو و رسانه برگزار شد. این رویداد به معرفی و تقدیر از برترینهای عرصه رسانه در حوزه فناوری نانو پرداخت تا ترویج عمومی این علم در سطح جامعه با قدرت ادامه یابد.
صنعتیسازی کلان، روایت پیشرفت و نقشآفرینی در بلوکهای جهانی (1400 تا 1403)
در سالهای اخیر، تمرکز ستاد نانو بر اتصال سیستماتیک و نهادینه دانشگاه به صنعت، تدوین اسناد بالادستی جدید برای دهه آینده، حل معضلات بزرگ شهری و زیستمحیطی و نهایتاً حضور فعالانه در بلوکهای نوظهور اقتصاد جهانی متمرکز بوده است.
سال 1400: توسعه پلتفرمهای صنعتیسازی
آموزش و صنعت در این سال پیوند عمیقتری یافتند. چهارمین مسابقه ملی دانشآموزی توانمند با هدف توانمندسازی عملی دانشآموزان در استفاده صحیح از امکانات آزمایشگاههای نانو و ترغیب آنها به انجام پژوهشهای مسیلهمحور برگزار شد.
در سطح کلان صنعتی، راهاندازی اتاق تمیز (Clean Room) در مرکز صنعتیسازی نانوفناوری کاربردی (ICAN) صورت گرفت. مرکز ICAN به عنوان یک هاب مرکزی برای ایجاد ارتباط پایدار میان صنعت و دانشگاه عمل میکند و این اتاق تمیز، کمک شایانی به تسهیل فرآیند صنعتیسازی و تسریع رسوخ فناوری نانو در چرخه تولیدات صنعت کشور نمود.
سال 1401: افقگشایی جدید و الهامبخشی دیپلماتیک
با اتمام دوره برنامهریزیهای پیشین، نیاز به یک نقشه راه نوین احساس میشد. در این سال، تصویب و ابلاغ سند ملی توسعه علوم و فناوری نانو در افق 1412 توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی به وقوع پیوست. این سند جامع، مسیر یک دهه آینده این حوزه را برای تاثیرگذاری در آبادانی کشور، تولید ثروت و بهبود کیفیت زندگی کاملاً شفاف و قانونمند کرد.
در عرصه دیپلماسی علمی نیز، بازدید دانشآموزان ونزویلایی از سیزدهمین جشنواره نانو انجام شد که نشانگر جایگاه الهامبخش ایران در حوزه دیپلماسی فناوری و انتقال تجربیات بومی به کشورهای همپیمان است.
سال 1402: رکوردشکنی اقتصادی، حل بحرانهای شهری و دریافت نشان ملی
سال 1402، سال تجلی کامل شعار «تاثیر نانو در زندگی مردم» و اقتصاد کلان بود: نخست، اهدای جایزه بخش ویژه اولین جایزه ملی روایت پیشرفت به ستاد نانو بود. در اجلاس ملی روایت پیشرفت که با حضور دکتر رییسی، رییسجمهور شهید برگزار شد، به پاس فعالیتهای گسترده و متنوع در عرصه روایتِ پیشرفتهای علمی، جایزه تقدیر ویژه به «ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو» اهدا گردید.
دوم، رونمایی از چهار نوع نانوکاتالیست تولید شده توسط شرکت دانشبنیان ایرانی بود. این دستاورد عظیم صنعتی که در مقیاس کلان به بهرهبرداری رسید، دارای ظرفیت تولید بیش از 600 تن در سال است و موفق شده تا صرفهجویی ارزی بالغ بر 20 میلیون دلار در سال را برای اقتصاد کشور به ارمغان بیاورد.
سوم، رونمایی از سامانه نانو حباب در تصفیهخانه آب شرب شهر ساوه بود. در راستای بهبود ملموس کیفیت زندگی شهروندان، این سامانه پیشرفته با کمک فناوری نانو برای رفع کامل طعم و بوی نامطبوع آب شرب و همچنین حذف جلبکهای موجود در منابع آبی راهاندازی شد و اثربخشی نانو را در حل چالشهای روزمره به اثبات رساند.
سال 1403: حفاظت از محیطزیست صنعتی و دیپلماسی در بلوک بریکس
سال 1403 نقطه عطفی در مقیاسپذیری صنعتی و دیپلماسی نهادینه بینالمللی است:
1. افتتاح کارخانه فرآوری لجن و پودرهای اکسیدی فولاد با بهرهمندی از فناوری نانو: این کارخانه عظیم و استراتژیک با ظرفیت تولید سالانه 25 هزار تن کنسانتره از پسماندهای صنعتی افتتاح شد. این پروژه مستقیماً در راستای تامین پایدار نیاز صنعت و همزمان حفظ و صیانت از محیط زیست به بهرهبرداری رسیده است.
2. حضور ایران در نشست کارگروه فناوری نانو و مواد پیشرفته بریکس (BRICS): جمهوری اسلامی ایران با حضور قدرتمند در این کارگروه مهم جهانی، ضمن معرفی توانمندیها و دستاوردهای بومی فناوری نانوی ایران، پیشنهادهای عملیاتی و راهبردی برای توسعه همکاریهای بینالمللی در حوزه تجهیزات آزمایشگاهی و تدوین استاندارد به کشورهای عضو ارایه داد. این حضور، نشان از تثبیت جایگاه ایران به عنوان یک بازیگر اصلی در کلوپ قدرتهای نوظهور علمی دارد.
مرور دقیق، موشکافانه و سالبهسال «گاهشمار ستاد نانو» به وضوح اثبات میکند که مدیریت کلان علمی در این نهاد، از الگویی به شدت پویا، زمانبندیشده، ارگانیک و نتیجهگرا پیروی کرده است. حرکت سیستماتیک از جلسات توجیهی و مطالعاتی در ابتدای دهه هشتاد، به سرعت جای خود را به ایجاد زیرساختهای آموزشی، تدوین استانداردهای ملی و شبکهسازی گسترده آزمایشگاهی داد.
در ادامه، تاکید بر تجاریسازی ایده در قالب تاسیس نهادهایی چون کریدور خدمات فناوری تا بازار و توسعه مراکز صنعتیسازی نظیر ICAN، راه را برای ورود بیواسطه محصولات نانویی به صنایع عظیم مانند ساختمان، فولاد (کارخانه فرآوری پسماندها در 1403)، پالایشگاهی (تولید کلان نانوکاتالیستها) و زیرساختهای حیاتی شهری (تصفیه آب ساوه) هموار ساخت.
الگوی رفتاری و ساختاری ستاد ویژه توسعه فناوری نانو که به طور صریح مورد تمجید عالیترین مقامات کشور از جمله رهبر معظم انقلاب و رییسجمهور شهید قرار گرفته و جایزه ویژه ملی روایت پیشرفت را به خود اختصاص داده است، نشاندهنده یک «مکتب موفق سیاستگذاری علم و فناوری» در جمهوری اسلامی ایران است.
این مسیر مستند نشان داد که چگونه میتوان با استقامت، برنامهریزیهای دقیق دهساله و دیپلماسی فعال علمی (از سوژو تا هاوانا و میز مذاکرات بریکس)، جایگاه کشور را در خطمقدم فناوریهای نوظهور جهانی تثبیت کرد و به معنای واقعی کلمه، علم را به ثروت و رفاه عمومی پیوند زد.
انتهای پیام/
1 بازدید
منبع اصلی ↗