بورس و طلا؛ پیشتاز بازارها

سلیل صبیحان: بررسی بازدهی بازارهای دارایی در مهرماه نشان می دهد که بیشتر بازارهای مورد بررسی در این ماه رشد بیش از ۱۰درصدی را تجربه کرده اند. در این میان، نیم سکه طلا با ثبت بازدهی نزدیک به ۱۸درصدی در صدر قرار گرفته و ربع سکه با رشد ۱۷درصدی، رتبه دوم را به خود اختصاص داده است. نرخ دلار در بازار آزاد نیز با افزایش 14.3درصدی در رتبه سوم قرار دارد. در همین حال، شاخص بورس با رشد حدود ۱۴درصدی، بازدهی نزدیک به بازار ارز را ثبت کرده است؛ اتفاقی که در مقایسه با شهریورماه، از کاهش فاصله بازدهی این دو بازار حکایت دارد. رقابت دلار و بورس در مهرماه در هفتمین ماه سال جاری، رشد شاخص بورس به میزان افزایش قیمت دلار در بازار آزاد نزدیک شد. این در حالی است که در شهریورماه، که همچون مهرماه بازار ارز با جهش قیمتی مواجه شد، قیمت دلار حدود ۲۴درصد افزایش یافت، اما بازدهی شاخص بورس در آن ماه به ۱۸درصد رسید. کاهش فاصله بازدهی این دو بازار در مهرماه را می توان در کنار تحولات بازار ارز و اقدامات کنترلی بازارساز بررسی کرد. قیمت دلار در ابتدای مهرماه در محدوده ۲۳۱هزار تومان قرار داشت، اما در ۱۳ روز نخست ماه با افزایشی نزدیک به ۱۶درصد، تا محدوده ۲۷۰هزار تومان پیش رفت. از هفته دوم مهرماه، بانک مرکزی با استفاده از ابزارهای در اختیار خود تلاش کرد نوسانات بازار ارز را مهار کند و از تشدید انتظارات افزایشی جلوگیری کند. در نتیجه این اقدامات، دامنه نوسانات دلار محدودتر شد و نرخ ارز از اوج های قیمتی فاصله گرفت. بررسی تحولات قیمت دلار از ۱۱مهرماه تاکنون، از حضور فعال بازارساز برای کنترل نوسانات و جلوگیری از ورود انتظارات افزایشی به چرخه ای خودتقویت شونده حکایت دارد. نرخ دلار در ۱۳روز نخست مهرماه نزدیک به ۱۶درصد افزایش یافت، اما در روز های بعدی از کانال 270هزار تومان فاصله گرفت و در نهایت در روز گذشته در محدوده ۲۶۶هزار تومان ثبت شد. در مجموع، دلار در مهرماه با وجود اختلال در درآمدزایی ارزی، محدودیت فعالیت های تجاری فرامرزی، تشدید تحریم های اقتصادی و تداوم سایه تنش های نظامی، بازدهی حدود 14.3درصدی را ثبت کرد که تقریبا 10 واحد درصد کمتر از افزایش ثبت شده در شهریور است. در مهرماه، قیمت سکه طلای طرح جدید تقریبا ۱۳درصد و هر گرم طلای ۱۸عیار حدود ۱۲درصد افزایش یافتند. در نخستین ماه پاییز، میانگین بازدهی صندوق های طلا به 10.4درصد رسید؛ رقمی که از بازدهی خرید فیزیکی طلا و قطعات سکه پایین تر بود. این در حالی است که در ماه گذشته، میانگین بازدهی صندوق های طلا از بازدهی ماهانه طلا و انواع سکه فیزیکی بیشتر بود. بورس و دلار در صدر بازدهی هفت ماهه مقایسه بازدهی بازارهای دارایی در بازه هفت ماهه، تصویر متفاوتی از عملکرد آنها ارایه می دهد. در این دوره، میانگین بازدهی صندوق های طلا به 51.5درصد رسید که از بازدهی خرید دارایی های فیزیکی طلا بیشتر بود. در میان دارایی های فیزیکی طلایی، بازدهی هفت ماهه ثبت شده برای هر گرم طلای ۱۸عیار با افزایش 49درصدی در رتبه نخست قرار گرفت. نیم سکه با رشد 44.4درصدی و سکه طلای طرح جدید با افزایش 41.3درصدی، رتبه های بعدی را به خود اختصاص دادند. با این حال، بیشترین بازدهی در هفت ماه نخست سال به بازارهای سهام و ارز تعلق داشت. شاخص بورس در این مدت حدود ۱۲۰درصد رشد کرد و در صدر بازدهی قرار گرفت. نرخ دلار در بازار آزاد نیز با افزایش 76.5درصدی، رتبه دوم را به خود اختصاص داد. بنابراین، برخلاف عملکرد ماهانه مهرماه که قطعات کوچک تر سکه در صدر قرار گرفتند، در بازه هفت ماهه بازار سهام و ارز بازدهی بیشتری نسبت به دارایی های فیزیکی طلا ثبت کردند. طلای ۱۸عیار؛ پیشتاز بازدهی سالانه در بازه یک ساله منتهی به ۲۹مهرماه ۱۴۰۵، طلای ۱۸عیار در میان دارایی های مورد بررسی بیشترین بازدهی را به ثبت رساند. قیمت هر گرم طلای ۱۸عیار در این دوره بیش از 181 درصد افزایش یافت. پس از آن، سکه طلای طرح جدید با رشد 168.6درصدی و شاخص بورس با افزایش حدود ۱۶۸درصدی در رتبه های بعدی قرار گرفتند. در همین بازه، میانگین بازدهی صندوق های طلا به ۱۵۶درصد رسید؛ رقمی که از رشد حدود ۱۵۵درصدی نرخ دلار در بازار آزاد و افزایش حدود ۱۳۶درصدی قیمت ربع سکه بیشتر، اما از بازدهی 166.5درصدی نیم سکه کمتر بود. به این ترتیب، بررسی بازدهی بازارهای دارایی در سه افق زمانی نشان می دهد که ترکیب دارایی های پیشتاز در هر دوره متفاوت بوده است. در مهرماه، نیم سکه و ربع سکه بیشترین بازدهی ماهانه را ثبت کردند؛ در بازه هفت ماهه، شاخص بورس و نرخ دلار در رتبه های نخست قرار گرفتند و در مقیاس یک ساله، طلای ۱۸عیار با بیشترین رشد قیمت پیشتاز شد. قیمت دلار و طلا در ۲۹مهرماه قیمت دلار در معاملات نقدی بازار آزاد در روز چهارشنبه ۲۹مهرماه، در محدوده ۲۶۶هزار تومان نوسان کرد و با افزایش حدود ۲هزارتومانی، معادل 0.8درصد، نسبت به روز سه شنبه همراه شد. روز چهارشنبه، سکه طلای طرح جدید در قیمت ۲۶۸ میلیون و ۵۰۰هزار تومان، نیم سکه ۱۴۱ میلیون و ۵۰۰هزار تومان و ربع سکه ۷۴ میلیون و ۹۰۰هزار تومان به فروش رسیدند. همچنین هر گرم طلای ۱۸عیار با افزایش بیش از یک درصدی نسبت به روز قبل، در محدوده ۲۶ میلیون و ۶۱۰هزار تومان معامله شد. افزایش قیمت طلای داخلی در شرایطی رقم خورد که بهای جهانی این فلز گران بها در جریان معاملات روز چهارشنبه تا سطح ۴۱۰۶دلار به ازای هر اونس کاهش یافت و پایین ترین قیمت خود از ۱۵ اکتبر را ثبت کرد. با این حال، قیمت طلا در ادامه معاملات تا محدوده 4140دلار افزایش یافت. در روز های اخیر، افزایش قیمت نفت و تشدید نگرانی ها درباره تداوم فشارهای تورمی، در آستانه نشست سیاست پولی هفته آینده فدرال رزرو، بر قیمت طلا فشار وارد کرده است. پیشتازی بورس در ماراتن ۷ ماهه بازارها