پیامدهای کرنش دربرابر دشمنان

قرآن کریم درباره کرنش در برابر دشمنان نکات متنوع و متعددی دارد؛ هم «توصیه‌های» روشنی به مومنان دارد و هم «توصیف‌های» شفافی از پیامدهای اجتماعی و سیاسی کرنش مومنان در برابر دشمنان ترسیم کرده است. آیات مربوط به این موضوع را می‌توان در سه دسته جای داد: دسته اول: آیات دستوری و توصیه‌ای و هنجاری: یعنی آیاتی که به جامعه مومنان و حاکمان اسلامی دستور عدم کرنش دربرابر خواسته‌های دشمنان را می‌دهد. آنان را از هر گونه تمکین دربرابر خواسته‌های دشمنان، نهی می‌کند. و به صورتی صریح و موکد دستور می‌دهد که هرگز نباید با خواسته‌های آنان مماشات کنند، حتی اگر آن خواسته‌ها، اموری جزیی هم باشند: وَ لا تَتَّبِعْ اَهْواءَهُمْ عَمَّا جاءَکَ مِنَ الْحَقِّ (مایده، ۴۸) وَ لا تَتَّبِعْ اَهْواءَهُمْ وَ احْذَرْهُمْ اَنْ یَفْتِنُوکَ عَنْ بَعْضِ ما اَنْزَلَ اللَّهُ اِلَیْکَ (مایده، ۴۹) وَ اسْتَقِمْ کَما اُمِرْتَ وَ لا تَتَّبِعْ اَهْواءَهُمْ (شوری، ۱۵) دسته دوم: آیات توصیفی: آیاتی که به توصیف نتایج و پیامدهای اجتماعی و سیاسی کرنش دربرابر دشمنان می‌پردازد. در مجموع سه نوع پیامد بسیار منفی و خطرناک برای هرگونه تبعیت از خواسته‌های دشمنان و کرنش در برابر تقاضاها و تمایلات آنان ذکر شده است: یک. کرنش دربرابر خواسته‌های دشمنان، ظلم است و خسارت محض؛ (هم برای خود کرنش‌ کنندگان و هم برای جامعه اسلامی)؛ وَ لَیِنِ اتَّبَعْتَ اَهْواءَهُمْ مِنْ بَعْدِ ما جاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ اِنَّکَ اِذاً لَمِنَ الظَّالِمینَ‌ (بقره، ۱۴۵)