سوادرسانه‌ای: از تفکراسفنجی تا تفکر سیمانی

✍️امیر عطاران - یک معلم (( اسفنجی فکر نکنیم )) در دنیای پرهیاهوی رسانه‌ها و جنگ رسانه‌ای داشتن سواد رسانه‌ای دیگر یک نیاز نیست، بلکه یک ضرورت است.در غیر اینصورت،امواج گسترده رسانه‌ای افکار جامعه را دچار چالش های عمیق اجتماعی خواهدکرد. از این رو شناخت سبک‌های فکری مانند تفکر اسفنجی،سیمانی و غربالی،نوع برخورد و شیوه نگرش ما را درفضای رسانه‌ای مشخص میکند. تفکر اسفنجی در این نوع تفکر فردمانندیک اسفنج هر سخن و نظری را به‌راحتی و بدونِ هیچ پرسش و تامل و دلیلی می پذیرد و به سرعت ذهن فرد تغییر جهت و نگرش می‌دهد. تفکر سیمانی در این رویکرد، فرد هر اطلاعات یا نظر جدیدی را که با دانسته‌ها و تجربیات پیشین آنها همخوانی نداشته باشد،رد می‌کنند.آنها تمایلی به تغییر دیدگاه خود ندارند و ذهنی بسته و نفوذناپذیر در برابر اطلاعات تازه دارند. تفکر غربالی افراد دارای این تفکر، در مواجهه با افکار و عقاید گوناگون،با معیارهای مشخص و منطقی و پرسشگری به غربال‌گری و تحلیل آنها می‌پردازند تا نظر درست را از نادرست و استدلال محکم را از سست و غیرمنطقی تشخیص دهند. نتیجه‌گیری اگرچه تفکر اسفنجی ممکن است مزایایی مانند دریافت حجم زیادی از اطلاعات در زمان کوتاه و انعطاف فکری داشته باشد،اما معیار دقیق و قابل اعتمادی برای ارزیابی نظرات و تصمیم‌گیری نیست.فردی که در دنیای رسانه چنین روشی را در پیش گیرد،استقلال فکری نخواهد داشت و همواره تحت تاثیر نظرات دیگران قرار می‌گیرد و ممکن است به قضاوت‌های عجولانه و نادرست بینجامد. پس در دنیای رسانه، اسفنجی فکر نکنیم