حریم خصوصی بیماران قربانی شلوغی مطب‌ها/ویزیت همزمان بیماران ممنوع است؟

اجتماعی به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، «چند قدم آن‌طرف‌تر، روی صندلی دیگری که داخل اتاق پزشک قرار داشت، یک آقا نشسته بود و من باید درباره مشکلی حرف می‌زدم که گفتنش حتی در خلوت هم برایم سخت بود.» این را زنی می‌گوید که برای مشکلی که در ستون فقرات داشته راهی مطب یک متخصص مغز و اعصاب شده اما آن‌چه بیش از بیماری، او را در آن لحظه آزار می‌داده، حضور بیمار دیگری در اتاق پزشک بوده است. او می‌گوید باید در کنار سایر مشکلاتی که داشته درباره مسیله بی‌اختیاری ادرار نیز با پزشک صحبت می‌کرده؛ موضوعی که از نظر او کاملاً شخصی و خصوصی بوده و بیان کردنش در حضور یک فرد غریبه، احساس شرم و معذب بودن شدیدی برایش ایجاد کرده بود. برای بیماری که به مطب پزشک مراجعه کرده، اتاق معاینه قرار است جایی باشد که بتواند بدون ترس از قضاوت، خجالت یا شنیده شدن حرف‌هایش توسط دیگران، درباره بیماری و علایم خود صحبت کند اما تجربه برخی بیماران نشان می‌دهد که گاهی فاصله میان «اتاق انتظار» و «اتاق معاینه» آن‌قدرها هم که باید، مرز مشخصی ندارد. روایت یک زن دیگر از مراجعه به متخصص زنان نیز مشابه است و می‌گوید: «وقتی وارد اتاق شدم، دو نفر دیگر هم آنجا بودند و من بعضی سوال‌ها را که جواب‌شان کاملاً شخصی بود، نمی‌توانستم جلوی دو بیمار دیگر مطرح کنم.» این تجربه‌ها شاید در نگاه نخست، صرفاً اتفاقی ناخوشایند در یک مطب شلوغ به نظر برسند؛ مطب‌هایی که تعداد بیماران در آن‌ها زیاد است، صف انتظار طولانی است و پزشک برای پاسخگویی به حجم بالای مراجعه‌کنندگان تحت فشار قرار دارد اما وقتی پای اطلاعات پزشکی و خصوصی افراد به میان می‌آید، موضوع از یک بی‌نظمی ساده در روند ویزیت فراتر می‌رود. انطباق و تکریم 2محور سلامت معنوی بیماران/جای خالی معنویت در دروس پزشکی در برخی مطب‌ها، به‌ویژه مطب‌هایی که با حجم بالای مراجعه‌کننده مواجه هستند، بیماران به صورت گروهی وارد اتاق پزشک می‌شوند یا همزمان با یکدیگر مورد ویزیت قرار می‌گیرند. در چنین شرایطی، ممکن است بخشی از اطلاعات پزشکی یک بیمار، ناخواسته توسط بیمار دیگری که در اتاق حضور دارد شنیده شود. این موضوع در همه رشته‌های پزشکی یکسان نیست و حساسیت آن نیز بسته به نوع بیماری و ماهیت اطلاعاتی که بیمار باید با پزشک در میان بگذارد، متفاوت است. با این حال، در برخی تخصص‌ها و به‌ویژه در مواردی که بیمار با مسایل خصوصی نظیر مشکلات جنسی، ادراری، روان‌شناختی یا مسایلی مواجه است که به دلایل فرهنگی و اجتماعی بیان کردن آن‌ها برایش دشوارتر است، حضور افراد دیگر می‌تواند مانعی جدی برای گفت‌وگوی صریح میان بیمار و پزشک ایجاد کند. بیمار ممکن است در چنین شرایطی، از ترس شنیده شدن صحبت‌هایش، بخشی از علایم را حذف کند، توضیحاتش را ناقص ارایه دهد یا اساساً از مطرح کردن موضوعی که برایش شرم‌آور است، صرف‌نظر کند. در ظاهر، ویزیت انجام شده است؛ پزشک بیمار را دیده و چند سوال از او پرسیده است، اما آنچه در این میان از دست رفته، ممکن است همان اطلاعاتی باشد که برای رسیدن به تشخیص دقیق‌تر اهمیت داشته است. البته در این میان نمی‌توان شرایط پزشکان و فشار ناشی از تعداد بالای مراجعه‌کنندگان را نادیده گرفت. پزشکی که در طول یک روز با ده‌ها بیمار مواجه است، طبیعتاً با محدودیت زمان روبه‌روست و تلاش می‌کند بیماران را معطل نگذارد. در برخی مطب‌های شلوغ، ویزیت همزمان چند بیمار ممکن است از نگاه پزشک راهی برای مدیریت حجم بالای مراجعات و جلوگیری از طولانی‌تر شدن صف انتظار باشد؛ به‌ویژه زمانی که بسیاری از بیماران ساعت‌ها در انتظار نوبت خود نشسته‌اند. با این حال، شلوغی مطب لزوماً به این معنا نیست که تنها راه مدیریت بیماران، حضور همزمان آن‌ها در اتاق معاینه باشد. می‌توان با روش‌هایی مانند تنظیم دقیق‌تر فاصله میان نوبت‌ها، استفاده از فضای جداگانه برای گرفتن شرح حال اولیه و یک هماهنگی ساده با منشی مطب برای ورود بیماران هم روند ویزیت را مدیریت کرد و هم حریم شخصی بیمار را حفظ کرد. روایت تسنیم از گرانی هزینه‌‌ درمان؛ بیمارستان‌های دولتی شلوغ‌تر شدند قانون درباره ویزیت هم‌زمان چند بیمار چه می‌گوید؟ ویزیت نکردن همزمان چند بیمار البته صرفاً یک مطالبه اجتماعی یا انتظار اخلاقی از پزشکان نیست؛ بلکه درباره آن قوانین صریحی نیز وجود دارد و در همین زمینه «راهنمای عمومی اخلاق حرفه‌ای شاغلان حرف پزشکی» ابلاغی سازمان نظام پزشکی کشور، صراحتاً به این موضوع پرداخته است. براساس ماده 84 این راهنما، شاغلان حرف پزشکی مکلفند از معاینه و ویزیت همزمان چند بیمار در اتاق معاینه خودداری کنند. همچنین طبق ماده 80 راهنمای عمومی اخلاق پزشکی «شاغلان حرف پزشکی و وابسته، موظفند به حریم خصوصی بیماران احترام بگذارند؛ احترام به حریم خصوصی بیماران نیازمند خودداری از همه کارهایی است که بیماران آن را نقض حریم شخصی خود تلقی می‌کنند. در این زمینه، اعضای سازمان باید از اقداماتی مانند معاینه بیمار در حضور افراد دیگر، پرسیدن سوالات حساس از بیماران در حضور دیگران به نحوی که موجب شرم بیماران شود خودداری کنند.» با وجود تصریح مقررات اخلاق پزشکی، آنچه در برخی مطب‌ها رخ می‌دهد نشان می‌دهد میان آنچه روی کاغذ الزام شده و آنچه در عمل اجرا می‌شود، هنوز فاصله زیادی وجود دارد؛ فاصله‌ای که جای خالی بازرسی و نظارت موثر بر نحوه ویزیت و رعایت حریم خصوصی بیماران را پررنگ می‌کند و این انتظار را برای بیماران ایجاد کرده که سازمان نظام پزشکی و مرکز نظارت بر امور درمان وزارت بهداشت، رعایت این الزامات را در بازرسی‌های خود جدی‌تر دنبال کنند و نحوه ویزیت همزمان بیماران، معاینه در حضور دیگران و طرح سوالات حساس در مطب‌ها را صرفاً به تذکرهای اخلاقی بسیار محدود، واگذار نکنند. انتهای پیام/