تغییرات الگوی خرید کالا

خرید کالاهای بادوام برای خانوارهای ایرانی بیش از هر زمان دیگری دشوار شده است. آمارها حاکی از آن است که سهم خانوارهایی که خودروی دست‌اول خریداری کرده‌اند، از 2.3درصد در سال۱۳۹۰ به 0.44درصد در سال۱۴۰۳ کاهش یافته است. در همین مدت، سهم خریداران یخچال‌فریزر نیز از 5.4درصد به 1.21درصد رسیده است. این افت کم‌سابقه، حاصل همزمان تشدید تحریم‌ها، کاهش قدرت خرید، درآمدهای ارزی، افزایش هزینه تولید، افت دستمزد واقعی و رکود صنایع مبتنی بر فناوری مانند خودرو و لوازم خانگی است. این روند نه‌تنها مصرف خانوارها را محدود کرده، بلکه ساختار صنعتی کشور را نیز به سمت صنایع متکی بر منابع طبیعی سوق داده است. مطابق این بررسی‌ها، کاهش تقاضا برای کالاهای بادوام، تنها محصول افت قدرت خرید نیست، بلکه بازتاب تضعیف همزمان تولید، کاهش درآمدهای ارزی و تشدید ناترازی‌های اقتصاد ایران است. برون‌رفت از این وضعیت، نیازمند سیاست‌هایی است که در راستای رفع تحریم‌ها، بهبود درآمدهای ارزی و اصلاح ساختار بودجه دولت و کنترل تورم گام بردارد.