سیاسی ·

سه تصمیم راهبردی دولت برای تقویت نقش‌آفرینی دانشگاه‌ها در حکمرانی

دولت برای تقویت نقش‌آفرینی دانشگاه‌ها در حکمرانی و توسعه کشور سه تصمیم راهبردی ارایه کرد.
سیاسی به گزارش حوزه دولت خبرگزاری تسنیم، مسعود پزشکیان صبح امروز شنبه 10 مرداد 1405 در نشست تخصصی با روسای دانشگاه‌ها، بر ضرورت مسیله‌محور شدن دانشگاه‌ها، تقویت پیوند دولت و نظام آموزش عالی برای حل مسایل کشور و رفع موانع همکاری میان دولت و دانشگاه‌ها تاکید کرد. در این نشست تخصصی که با حضور جمعی از روسای دانشگاه‌های سطح یک کشور برگزار شد، مهم‌ترین محورهای مرتبط با نقش دانشگاه‌ها در حکمرانی، بازسازی ظرفیت‌های کشور، حل مسایل اولویت‌دار، ارتقای بهره‌وری، اصلاح ساختارهای اجرایی و چالش‌های همکاری میان دولت و دانشگاه‌ها مورد بحث و بررسی قرار گرفت. رییس‌جمهور در ابتدای سخنان خود با ابراز امیدواری نسبت به نقش‌آفرینی دانشگاهیان در اداره کشور اظهار داشت: امیدواریم با بهره‌گیری از خرد جمعی، همفکری اساتید دانشگاه و همراهی مدیران و مسیولان اجرایی، بتوانیم کشور را با عزت، اقتدار و انسجام از شرایط کنونی عبور دهیم. پزشکیان با اشاره به سلسله نشست‌های تخصصی دولت با استادان و صاحب‌نظران حوزه‌های مختلف افزود: برای همه مسایل کشور راه‌حل علمی و اجرایی وجود دارد؛ آنچه امروز بیش از هر چیز اهمیت دارد، عبور از مرحله ارایه راهکار و ورود به مرحله اقدام، اجرا و تحقق عملی برنامه‌هاست. رییس جمهور با تاکید بر اینکه موانع همکاری دولت و دانشگاه صرفاً با مکاتبات اداری و فرآیندهای بروکراتیک برطرف نخواهد شد، تصریح کرد: این موضوعات را به صورت مستقیم و شخصاً پیگیری خواهم کرد. متاسفانه در برخی بخش‌ها مقاومت‌هایی در برابر اصلاحات وجود دارد؛ ساختارهایی که سال‌ها با رویه‌های نادرست اداره شده‌اند، طبیعی است که در برابر تغییر و اصلاح مقاومت نشان دهند. پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود به دغدغه‌های معیشتی اعضای هییت علمی اشاره کرد و گفت: حل مسایل مرتبط با حقوق، رفاه و معیشت اساتید نیازمند انجام کار کارشناسی، تدوین چارچوب مشخص، هماهنگی با دستگاه‌های ذی‌ربط و دستیابی به جمع‌بندی مشترک برای اتخاذ تصمیم نهایی است. رییس جمهور با اشاره به تجربه مدیریتی خود در دانشگاه، موضوع مسکن و معیشت اعضای هییت علمی را از جمله اولویت‌های مهم دانست و اظهار کرد: دانشگاه‌ها از ظرفیت‌های گسترده‌ای در حوزه منابع، امکانات و سرمایه انسانی برخوردارند که بخش قابل توجهی از آن هنوز بالفعل نشده است. باید با اعطای اختیارات لازم و تدوین برنامه‌ای مشخص، امکان بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها و ایجاد درآمدهای پایدار برای دانشگاه‌ها فراهم شود. پزشکیان افزود: لازم است چارچوب واگذاری اختیارات به دانشگاه‌ها به‌صورت شفاف تدوین شود؛ اینکه چه اختیاراتی، با چه اهدافی و در قبال چه مسیولیت‌هایی واگذار می‌شود و وظایف طرف واگذارکننده و طرف واگذارشونده به روشنی تعیین گردد. در مقابل نیز تامین معیشت، مسکن و رفاه اعضای هییت علمی باید در چارچوب اجرای برنامه‌های مشخص، تحقق اهداف، ارتقای عملکرد و نقش‌آفرینی موثر دانشگاه‌ها در حل مسایل کشور دنبال شود. رییس‌جمهور با بیان اینکه خود برخاسته از دانشگاه است و مدیریت را بر مبنای اصول علمی دنبال می‌کند، تصریح کرد: بسیاری از استادان و نخبگان دانشگاهی دارای ظرفیت‌های ارزشمند و کم‌نظیری هستند که تاکنون یا مورد استفاده قرار نگرفته‌اند یا صرفاً به فعالیت‌های آموزشی در کلاس درس محدود شده‌اند. باید این ظرفیت‌ها را وارد میدان اجرا و حل مسایل کشور کرد و بستر نقش‌آفرینی موثر آنان را فراهم ساخت. پزشکیان هنر مدیریت را استفاده حداکثری از امکانات موجود در شرایط دشوار دانست و گفت: مدیریت کارآمد یعنی بتوانیم با منابع و ظرفیت‌های موجود، بیشترین بهره‌وری، اثربخشی، کیفیت و کمترین هزینه را محقق کنیم؛ البته تحقق این هدف نیازمند تصمیم‌گیری‌های جسورانه و علمی است. رییس جمهور با اشاره به وجود تعداد قابل توجهی از شرکت‌های دولتی و بنگاه‌های اقتصادی وابسته به بانک‌ها، بیمه‌ها و سایر دستگاه‌ها که در بخش‌های مختلف صنعتی، کشاورزی و خدماتی با زیان‌دهی مواجه هستند، اظهار داشت: دولت آمادگی دارد مدیریت این مجموعه‌ها را در قالب چارچوب‌های مشخص به دانشگاه‌ها واگذار کند تا دانشگاه‌ها ضمن حضور دانشجویان در این واحدها و پیوند آموزش با محیط واقعی کار، نسبت به اصلاح ساختارها، ارتقای بهره‌وری، افزایش کیفیت، بهبود اثربخشی و کاهش هزینه‌ها اقدام کنند. درآمد حاصل از این اصلاحات نیز می‌تواند در جهت ارتقای رفاه و معیشت اعضای هییت علمی و توسعه دانشگاه‌ها مورد استفاده قرار گیرد. پزشکیان افزود: امروز در دولت این اراده برای اجرای چنین رویکردی وجود دارد و بسترهای لازم نیز فراهم است. آنچه اکنون مورد نیاز است، عزم، اراده و آمادگی روسای دانشگاه‌ها و استادان برای پذیرش این مسیولیت‌هاست. دولت نیز تمامی تسهیلات، حمایت‌ها و تمهیدات لازم را برای اجرای این برنامه‌ها فراهم خواهد کرد. رییس‌جمهور تاکید کرد: در چنین شرایطی دانشجویی تربیت خواهد شد که علاوه بر آموزش نظری، تجربه عملی حل مسیله را نیز کسب کرده و در آینده نقش موثرتری در توسعه کشور ایفا خواهد کرد. پزشکیان خاطرنشان کرد: صرف بیان مسایل کافی نیست؛ باید مسایل را شناسایی، اولویت‌بندی و برای حل آنها اقدام عملی انجام داد. رییس جمهور یکی دیگر از محورهای مهم حکمرانی را افزایش مشارکت مردم دانست و گفت: رویکرد دولت، توسعه مشارکت مردم در فرآیندهای حکمرانی است و بسیاری از مسایل کشور با اتکا به سرمایه اجتماعی و مشارکت عمومی قابل حل خواهد بود. پزشکیان افزود: لازم است چارچوب‌های اجرایی به گونه‌ای طراحی شوند که قابلیت اجرا داشته باشند و نظام اداری نتواند مانعی بر سر راه اجرای تصمیمات ایجاد کند. کشور امروز نیازمند شکستن قالب‌های ناکارآمد، تصمیم‌گیری علمی و عبور از بروکراسی‌های فرساینده است و این تحول بیش از هر جای دیگری از دانشگاه‌ها برمی‌آید، نه از ساختارهای صرفاً اداری و پشت‌میزنشین. اداره کشور با ذهن‌های بسته و محدود امکان‌پذیر نیست. رییس‌جمهور همچنین با اشاره به سطح کم‌سابقه هماهنگی میان سران قوا اظهار داشت: امروز هماهنگی و هم‌افزایی میان قوای سه‌گانه در سطحی بسیار بالا، استثنایی و بی‌سابقه قرار دارد و باید از این ظرفیت برای رفع موانع اجرایی، اصلاح قوانین و مقررات و تسریع در اجرای برنامه‌های تحول‌آفرین استفاده شود. پزشکیان در ادامه بر ضرورت بازنگری در فرآیند توسعه آموزش عالی نیز تاکید کرد و گفت: لازم است ظرفیت نخبگان دانشگاهی سراسر کشور در قالب اعضای هییت علمی شناسایی و سازماندهی شود. همچنین دانشگاه‌هایی که فاقد کارکرد و خروجی موثر هستند، باید بر اساس مطالعات کارشناسی مورد ساماندهی و ادغام قرار گیرند. جذب اعضای هییت علمی نیز باید صرفاً بر پایه شایستگی، صلاحیت علمی و نیاز واقعی دانشگاه‌ها انجام شود و نه بر اساس سفارش یا توصیه. رییس‌جمهور همچنین توسعه دانشگاه‌های برتر و اثرگذار را محدود به تهران ندانست و تصریح کرد: باید دانشگاه‌های توانمند در سراسر کشور و به‌ویژه در مناطق دارای ظرفیت توسعه تقویت شوند. در توسعه زیرساخت‌های علمی نیز رعایت الزامات پدافند غیرعامل ضروری است تا زیرساخت‌های علمی کشور در برابر تهدیدات احتمالی از مصونیت و تاب‌آوری لازم برخوردار باشند. پزشکیان در ادامه بر «مشارکت فعال دانشگاه‌ها در ارتقای بهره‌وری صنایع تولیدی به‌ویژه در حوزه تجهیزات گرمایشی و سرمایشی با هدف مدیریت مصرف انرژی و منابع فسیلی»، «طراحی و استقرار نظام‌های داده‌محور برای نظارت بر شبکه مالی و اقتصادی کشور به‌منظور پیشگیری از رانت، فساد و رشوه»، «استقرار نظام حکمرانی هییت‌امنایی در دانشگاه‌ها با هدف به حداقل رساندن مداخله دولت» و همچنین «ضرورت اقناع، گفت‌وگو و همراه‌سازی نهادها و دستگاه‌ها برای پیشبرد برنامه‌های اصلاحی از سوی دانشگاه ها» تاکید کرد. رییس‌جمهور در جریان این نشست و در پاسخ به گلایه روسای دانشگاه‌ها درباره تاخیر در پرداخت حقوق اعضای هییت علمی، به صورت تلفنی با رییس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت‌وگو کرد و ضمن پیگیری فوری موضوع، دستور برگزاری جلسه‌ای تخصصی با دستگاه‌های ذی‌ربط برای تدوین چارچوب مشخص و دستیابی به راهکار عملی در این زمینه را صادر کرد. در پایان این نشست، سه محور اصلی به‌عنوان تصمیمات و اولویت‌های مشترک دولت و دانشگاه‌ها مورد تاکید قرار گرفت که شامل تدوین راهکارهای عملی برای ارتقای رفاه و معیشت اعضای هییت علمی، مشارکت دانشگاه‌ها در اصلاح و ارتقای بهره‌وری شرکت‌های زیان‌ده دولتی و تامین مالی دولت برای تجهیز و توسعه آزمایشگاه‌های دانشگاهی بود. پزشکیان با تاکید بر نقش بی‌بدیل دانشگاه‌ها در پیشرفت کشور گفت: ما به دانشگاهیان دل بسته‌ایم و معتقدیم هیچ مسیر پایداری برای حل علمی مسایل کشور، جز اتکا به ظرفیت دانشگاه‌ها و نخبگان علمی وجود ندارد. انتظار داریم دانشگاه‌ها با حضور فعال، مسیولانه و مسیله‌محور، نقش موثر خود را در حکمرانی و توسعه کشور ایفا کنند. انتهای پیام/