ولایت فقیه؛ تداوم مردم‌سالاری دینی در بستر انقلاب اسلامی

✍قدرت الله غلمانی مفهوم «ولایت فقیه»، به عنوان ستون فقرات نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران، همواره در کانون توجه و بحث‌های سیاسی-فرهنگی، به ویژه در سطح بین‌الملل، قرار داشته است. این مفهوم، که ریشه در تفاسیر شیعی از حکومت دینی دارد، ادعا می‌کند که چارچوبی برای «مردم‌سالاری دینی» فراهم می‌آورد؛ نظمی که در آن، مقبولیت مردمی با هدایت دینی درهم می‌آمیزد. اما چگونه این تلاقی، در بستر انقلاب اسلامی ایران شکل گرفته و چه پیامدهایی برای درک جهانی از این مدل داشته است؟ قرآن کریم، اصول بنیادینی را برای اداره جامعه انسانی بنا نهاده است که می‌تواند مبنایی برای درک مردم‌سالاری دینی باشد. تاکید بر «شوری» (مشورت) در آیه «وَاَمْرُهُمْ شُورَیٰ بَیْنَهُمْ» (شوری: ۳۸)، نشان‌دهنده اهمیت مشارکت و همفکری در تصمیم‌گیری‌های جمعی است. همچنین، آیاتی که بر لزوم عدالت در میان حاکمان تاکید دارند، مانند آیه «اِنَّ اللَّهَ یَاْمُرُکُمْ اَنْ تُوَدُّوا الْاَمَانَاتِ اِلَیٰ اَهْلِهَا وَاِذَا حَکَمْتُمْ بَیْنَ النَّاسِ اَنْ تَحْکُمُوا بِالْعَدْلِ» (نساء: ۵۸)، معیاری روشن برای ارزیابی رهبران ارایه می‌دهد.