اقتصادی
·
ماجرای تلخ کودکان بی‌شناسنامه در تهران / از زباله‌گردی تا نبش قبر برای اثبات هویت
کودکی که شناسنامه ندارد، کودکی که برای کمک به معیشت خانواده در خیابان و میان زباله‌ها کار می‌کند و کودکی که به دلیل بیماری یا مشکلات خانوادگی از مدرسه بازمانده است، شاید در ظاهر با مسایل متفاوتی روبه‌رو باشند، اما در بسیاری از موارد، فقر و محرومیت آنها را به یکدیگر پیوند می‌دهد؛ زنجیره‌ای که اگر در زمان مناسب شکسته نشود، می‌تواند محرومیت را از یک نسل به نسل دیگر منتقل کند.در چنین شرایطی، بازگرداندن کودکان به مدرسه، بدون رسیدگی به مشکلات هویتی، درمانی و معیشتی آنها، راهکاری ناقص خواهد بود. تجربه فعالان اجتماعی نشان می‌دهد که برخی کودکان پیش از آنکه فرصت ورود به کلاس درس را پیدا کنند، با موانعی روبه‌رو هستند که حل آنها به مداخله فراتر از نظام آموزشی نیاز دارد.
حسین بابازاده، مدیر مدرسه زندگی خوب، در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با تشریح تجربه ۱۲ سال فعالیت در حوزه حمایت از کودکان در مناطق کم‌برخوردار، از دلایل نداشتن شناسنامه، وضعیت کودکان کار، مشکلات خانواده‌های حاشیه‌نشین و ضرورت ارایه خدمات هم‌زمان آموزشی، درمانی و معیشتی سخن گفت و تاکید کرد که هدف نهایی باید خروج کودکان از چرخه محرومیت و بازگشت آنها به زندگی عادی باشد.
ازدواج‌های ثبت‌نشده و کودکان گرفتار در بلاتکلیفی هویتی
بابازاده یکی از موانع مهم تحصیل و برخورداری کودکان از خدمات اجتماعی را نداشتن مدارک هویتی دانست و گفت: برخی کودکان به دلیل نداشتن شناسنامه نمی‌توانند در مدارس عادی ثبت‌نام کنند و از حق طبیعی خود برای تحصیل محروم می‌شوند.
وی درباره دلایل شکل‌گیری این وضعیت توضیح داد: بخشی از این مشکلات به ازدواج‌های شرعی ثبت‌نشده بازمی‌گردد؛ خانواده‌هایی که ازدواج آنها در دفاتر رسمی ثبت نشده و در نتیجه، فرزندانشان هنگام دریافت مدارک هویتی با مشکلاتی مواجه می‌شوند.
مدیر مدرسه زندگی خوب افزود: در سال‌های اخیر با اصلاح برخی مقررات، امکان دریافت شناسنامه برای این کودکان، از جمله از طریق مادر، بهبود یافته است، اما استفاده از این ظرفیت قانونی به آگاهی و پیگیری نیاز دارد و همه خانواده‌ها از این امکان اطلاع ندارند.
بابازاده با اشاره به یکی از پرونده‌های پیچیده هویتی که با پیگیری مجموعه به نتیجه رسیده است، گفت: در یک مورد، برای اثبات هویت و تعیین تکلیف وضعیت شناسنامه‌ای یک کودک، پس از پیگیری‌های فراوان حتی مجوز نبش قبر و نمونه‌گیری DNA دریافت شد. این فرایند با وجود هزینه بالای آزمایش ژنتیک، در نهایت موفقیت‌آمیز بود و به صدور شناسنامه برای کودک انجامید.
بابازاده یکی دیگر از دلایل نداشتن شناسنامه را تداوم یک وضعیت فرهنگی و خانوادگی در برخی مناطق عنوان کرد و گفت: در دوره قاجار و هم‌زمان با آغاز صدور شناسنامه در ایران، برخی خانواده‌ها به دلیل تصور اینکه این مدرک ابزاری برای اعمال فشار حکومت است، از دریافت آن خودداری کردند و این وضعیت در بعضی خانواده‌ها به نسل‌های بعدی منتقل شد.
وی ازدواج زنان ایرانی با اتباع خارجی را نیز از دیگر زمینه‌های بروز مشکلات هویتی برای برخی کودکان دانست و افزود: در این موارد، تفاوت قوانین تابعیت کشورها می‌تواند وضعیت فرزندان را پیچیده کند؛ به‌ویژه در کشورهایی که برای اعطای تابعیت، علاوه بر پیوند خونی، محل تولد نیز اهمیت دارد. در نتیجه، ممکن است کودک برای سال‌ها در وضعیت بلاتکلیفی باقی بماند.
کودکی که شناسنامه ندارد، کودکی که برای کمک به معیشت خانواده در خیابان و میان زباله‌ها کار می‌کند و کودکی که به دلیل بیماری یا مشکلات خانوادگی از مدرسه بازمانده است، شاید در ظاهر با مسایل متفاوتی روبه‌رو باشند، اما در بسیاری از موارد، فقر و محرومیت آنها را به یکدیگر پیوند می‌دهد؛ زنجیره‌ای که اگر در زمان مناسب شکسته نشود، می‌تواند محرومیت را از یک نسل به نسل دیگر منتقل کند.در چنین شرایطی، بازگرداندن کودکان به مدرسه، بدون رسیدگی به مشکلات هویتی، درمانی و معیشتی آنها، راهکاری ناقص خواهد بود. تجربه فعالان اجتماعی نشان می‌دهد که برخی کودکان پیش از آنکه فرصت ورود به کلاس درس را پیدا کنند، با موانعی روبه‌رو هستند که حل آنها به مداخله فراتر از نظام آموزشی نیاز دارد.
حسین بابازاده، مدیر مدرسه زندگی خوب، در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با تشریح تجربه ۱۲ سال فعالیت در حوزه حمایت از کودکان در مناطق کم‌برخوردار، از دلایل نداشتن شناسنامه، وضعیت کودکان کار، مشکلات خانواده‌های حاشیه‌نشین و ضرورت ارایه خدمات هم‌زمان آموزشی، درمانی و معیشتی سخن گفت و تاکید کرد که هدف نهایی باید خروج کودکان از چرخه محرومیت و بازگشت آنها به زندگی عادی باشد.
ازدواج‌های ثبت‌نشده و کودکان گرفتار در بلاتکلیفی هویتی
بابازاده یکی از موانع مهم تحصیل و برخورداری کودکان از خدمات اجتماعی را نداشتن مدارک هویتی دانست و گفت: برخی کودکان به دلیل نداشتن شناسنامه نمی‌توانند در مدارس عادی ثبت‌نام کنند و از حق طبیعی خود برای تحصیل محروم می‌شوند.
وی درباره دلایل شکل‌گیری این وضعیت توضیح داد: بخشی از این مشکلات به ازدواج‌های شرعی ثبت‌نشده بازمی‌گردد؛ خانواده‌هایی که ازدواج آنها در دفاتر رسمی ثبت نشده و در نتیجه، فرزندانشان هنگام دریافت مدارک هویتی با مشکلاتی مواجه می‌شوند.
مدیر مدرسه زندگی خوب افزود: در سال‌های اخیر با اصلاح برخی مقررات، امکان دریافت شناسنامه برای این کودکان، از جمله از طریق مادر، بهبود یافته است، اما استفاده از این ظرفیت قانونی به آگاهی و پیگیری نیاز دارد و همه خانواده‌ها از این امکان اطلاع ندارند.
بابازاده با اشاره به یکی از پرونده‌های پیچیده هویتی که با پیگیری مجموعه به نتیجه رسیده است، گفت: در یک مورد، برای اثبات هویت و تعیین تکلیف وضعیت شناسنامه‌ای یک کودک، پس از پیگیری‌های فراوان حتی مجوز نبش قبر و نمونه‌گیری DNA دریافت شد. این فرایند با وجود هزینه بالای آزمایش ژنتیک، در نهایت موفقیت‌آمیز بود و به صدور شناسنامه برای کودک انجامید.
بابازاده یکی دیگر از دلایل نداشتن شناسنامه را تداوم یک وضعیت فرهنگی و خانوادگی در برخی مناطق عنوان کرد و گفت: در دوره قاجار و هم‌زمان با آغاز صدور شناسنامه در ایران، برخی خانواده‌ها به دلیل تصور اینکه این مدرک ابزاری برای اعمال فشار حکومت است، از دریافت آن خودداری کردند و این وضعیت در بعضی خانواده‌ها به نسل‌های بعدی منتقل شد.
وی ازدواج زنان ایرانی با اتباع خارجی را نیز از دیگر زمینه‌های بروز مشکلات هویتی برای برخی کودکان دانست و افزود: در این موارد، تفاوت قوانین تابعیت کشورها می‌تواند وضعیت فرزندان را پیچیده کند؛ به‌ویژه در کشورهایی که برای اعطای تابعیت، علاوه بر پیوند خونی، محل تولد نیز اهمیت دارد. در نتیجه، ممکن است کودک برای سال‌ها در وضعیت بلاتکلیفی باقی بماند.
2 بازدید
منبع اصلی ↗