طلای جهانی در کف یک‌ساله

احتیاط معامله گران در بازار ارز و طلا در آخرین روز معاملاتی نخستین هفته آبان ماه، قیمت دلار در بازار آزاد با افزایش 0.6درصدی به ۲۷۰هزار و ۷۰۰تومان رسید. در مقابل، هر گرم طلای ۱۸عیار با کاهش 0.6درصدی در قیمت ۲۶ میلیون و ۱۵۳هزار تومان معامله شد. بررسی روند معاملات هفته نخست آبان نشان می دهد که افزایش ابهامات درباره آینده تنش های منطقه ای، احتیاط معامله گران بازار ارز را بیشتر کرده است. در نتیجه، تغییرات روزانه قیمت دلار در این هفته محدود ماند و در تمام روزهای معاملاتی در محدوده مثبت و منفی یک درصد نوسان کرد؛ به طوری که پایین ترین قیمت ثبت شده این ارز در هفته گذشته حدود ۲۶۹هزار تومان و بالاترین نرخ آن حدود ۲۷۲هزار تومان بود. محدود ماندن نوسانات دلار در این محدوده قیمتی، که از بالاترین سطوح تجربه شده در اقتصاد ایران محسوب می شود، مانع از ثبت رکورد جدید در معاملات هفته گذشته نشد. قیمت این ارز در مقطعی از معاملات تا محدوده ۲۷۳هزار تومان نیز پیش رفت. با این حال، به نظر می رسد تشدید ابهامات درباره احتمال آغاز دور جدید درگیری های نظامی یا دستیابی به توافقی در مسیر دیپلماسی، از مهم ترین عوامل شکل دهنده رفتار محتاطانه معامله گران در هفته آغازین آبان بوده است. در کنار این عامل، حضور بازارساز نیز در محدود ماندن دامنه نوسانات قیمت دلار نقش داشت. برخی فعالان بازار معتقد بودند که عبور پایدار دلار از نیمه نخست کانال ۲۷۰هزار تومان می توانست احتمال افزایش های کانالی قیمت اسکناس آمریکایی را، مشابه آنچه در هفته نخست مهرماه رخ داد، بیشتر کند. با این حال، چنین اتفاقی در هفته نخست آبان رقم نخورد. در مجموع، قیمت دلار در آخرین روز معاملاتی این هفته، هفتم آبان، به ۲۷۰هزار و ۷۰۰تومان رسید؛ رقمی که در مقایسه با نرخ ۲۷۲هزار و ۲۰۰تومانی ثبت شده در روز مشابه هفته قبل، یعنی ۳۰مهرماه، کاهش 0.6درصدی را نشان می دهد. به این ترتیب، نه تنها دامنه نوسانات روزانه دلار در هفته گذشته کمتر از یک درصد بود، بلکه تغییرات هفتگی این ارز نیز در همین محدوده محدود باقی ماند. افت هفتگی طلای داخلی در همین بازه زمانی، بازار طلای داخلی برخلاف بازار ارز، تغییرات هفتگی قابل توجه تری را تجربه کرد. اگرچه نوسانات روزانه طلای ۱۸عیار نیز عمدتا در محدوده یک درصد یا کمتر قرار داشت، مجموع این تغییرات در طول هفته به ثبت بازدهی منفی 3.7درصدی منجر شد. این در حالی است که طلای ۱۸عیار در روزهای پایانی مهرماه، همزمان با رکوردشکنی دلار، به سطوح قیمتی جدیدی رسیده و وارد کانال ۲۷ میلیون تومان به ازای هر گرم شده بود. به این ترتیب، فلز زرد در بازار داخلی تقریبا تمام رشد ثبت شده در هفته پایانی مهرماه را از دست داد. مقایسه بازدهی دو هفته متوالی نیز نشان می دهد که طلای ۱۸عیار در هفته پایانی مهرماه 3.5درصد افزایش قیمت داشت، اما در هفته نخست آبان با افت 3.7درصدی مواجه شد. در آخرین روز معاملاتی هفته گذشته، هر گرم طلای ۱۸عیار به قیمت ۲۶ میلیون و ۱۵۳هزار تومان رسید. همچنین سکه طلای طرح جدید ۲۶۶ میلیون و ۸۰۰هزار تومان، نیم سکه ۱۴۰ میلیون و ۴۰۰هزار تومان و ربع سکه ۷۵ میلیون و ۸۰۰هزار تومان معامله شدند. برای توضیح افت قیمت طلا در بازار داخلی طی هفته گذشته، باید به دو عامل اصلی، یعنی کاهش بهای جهانی طلا و تحولات بازار ارز، توجه کرد. در بازار جهانی، هفته گذشته سومین هفته متوالی بود که بهای نقدی طلا در مسیر ثبت بازدهی منفی هفتگی قرار گرفت. قیمت این فلز در معاملات روز جمعه به زیر مرز مهم ۳۹۵۰دلار در هر اونس سقوط کرد و تا ساعت 18 به وقت تهران به 3892دلار رسید؛ سطحی که پایین ترین قیمت از روزهای ماه اکتبر ۲۰۲۵ به شمار می رود. با توجه به اینکه جمعه آخرین روز معاملاتی ماه اکتبر برای بخش عمده ای از بازارهای جهانی بود، قیمت طلا در این ماه بیش از 6درصد کاهش یافت. اکتبر دومین ماه متوالی بود که بازار جهانی طلا با بازدهی منفی پشت سر گذاشت. این فلز گران بها پس از نوسان در سطوح قیمتی جدید طی دو ماه ابتدایی سال میلادی، چهار ماه متوالی کاهش قیمت را تجربه کرد و سپس در ماه های ژوییه و اوت به بازدهی ماهانه مثبت رسید. با این حال، روند نزولی در دو ماه اخیر بار دیگر بر بازار جهانی طلا غلبه کرد. تورم و رشد اقتصادی؛ عوامل فشار بر طلا افت اخیر قیمت طلا در شرایطی رقم خورده که داده های اقتصادی آمریکا چشم انداز کاهش سریع تورم را با تردید مواجه کرده است. بر اساس آخرین گزارش های منتشرشده، شاخص قیمت مخارج مصرف شخصی آمریکا در سپتامبر نسبت به ماه قبل 0.5درصد افزایش یافت که بیشترین رشد ماهانه از ماه مارس محسوب میشود. همچنین تورم سالانه این شاخص به 3.6درصد رسید و تورم هسته نیز در مقیاس سالانه 3.1درصد ثبت شد. از سوی دیگر، رشد اقتصادی آمریکا در سه ماهه سوم با نرخ سالانه شده 3.4درصد، فراتر از پیش بینی اقتصاددانان قرار گرفت. ترکیب تورم بالاتر و رشد اقتصادی قدرتمند، انتظارات درباره تداوم سیاست پولی انقباضی فدرال رزرو را تقویت کرده است. در چنین شرایطی، احتمال افزایش نرخ بهره در ماه های آینده بیشتر شده که هزینه فرصت نگهداری دارایی های بدون بازدهی مانند طلا می تواند تقاضا برای این فلز را محدود می کند. بر اساس داده های معاملات روز جمعه، بیش از ۷۰درصد معامله گران انتظار دارند فدرال رزرو در آخرین ماه سال جاری میلادی نرخ بهره را 0.25واحد درصد افزایش دهد. نکته قابل توجه در معاملات روز جمعه، افت همزمان قیمت طلا و شاخص دلار در بخش عمده ای از معاملات بود. شاخص دلار در ساعات آغازین معاملات این روز با کاهش مواجه بود، اما تضعیف ارز آمریکا نتوانست مانع ادامه افت بهای طلا شود. نگرانی درباره بازدهی سرمایه گذاری های سنگین شرکت های فناوری در حوزه هوش مصنوعی، تقاضا برای اوراق خزانه داری آمریکا را افزایش داد و به کاهش بازده این اوراق منجر شد. همزمان، تقویت یورو و پوند نیز بر شاخص دلار فشار وارد کرد. با توجه به اینکه از شدت این عوامل در ادامه روند معاملات روز جمعه کاسته شد، در نتیجه نگرانی از تداوم تورم و افزایش احتمال انقباض بیشتر سیاست پولی فدرال رزرو بر روند قیمت گذاری فلز زرد غلبه کرد. در مجموع، افت قیمت طلای جهانی در هفته گذشته را می توان حاصل تقویت انتظارات انقباضی در پی انتشار داده های تورمی و اقتصادی آمریکا دانست. کاهش قیمت جهانی طلا در کنار نوسانات محدود دلار در بازار داخلی نیز زمینه افت قیمت طلای ۱۸عیار را فراهم کرده است.