سرخ‌پوشی بورس برای دومین هفته متوالی

مهم ترین اتفاق معاملات هفته گذشته، عقب نشینی شاخص کل از کانال ۸ میلیون واحدی بود؛ محدوده ای که از منظر روانی و معاملاتی برای فعالان بازار اهمیت داشت. شاخص کل در روز سه شنبه این سطح را از دست داد و در ادامه نیز نتوانست تا پایان هفته آن را پس بگیرد. در نهایت، نماگر اصلی بورس در سطح ۷ میلیون و ۹۶۷هزار واحد متوقف شد و بازدهی هفتگی منفی 2.5درصدی را به ثبت رساند. این افت، دومین کاهش هفتگی متوالی شاخص کل بود و از تداوم ضعف تقاضا در مقایسه با هفته های پیش از آن حکایت داشت. بررسی روند روزانه شاخص کل نیز تصویر روشنی از غلبه نسبی عرضه ها ارایه می دهد. این شاخص در سه روز معاملاتی هفته گذشته با افت همراه شد و تنها در دو روز توانست افزایش یابد. بنابراین، هرچند بازار در تمام روزهای هفته یکدست منفی نبود، برآیند تغییرات روزانه به زیان سهامداران رقم خورد. اهمیت این روند از آن جهت است که کاهش شاخص برای دومین هفته متوالی، احتمال افزایش احتیاط معامله گران را مطرح می کند؛ به ویژه آنکه از دست رفتن یک مرز روانی مهم می تواند تصمیم گیری سرمایه گذاران کوتاه مدت را تحت تاثیر قرار دهد. با این حال، افت اخیر را باید در کنار بازدهی انباشته بازار از ابتدای سال ارزیابی کرد. شاخص کل همچنان بازدهی ۱۱۴درصدی را ثبت کرده است؛ موضوعی که نشان می دهد بورس، با وجود اصلاح اخیر، بخش قابل توجهی از رشد سال جاری خود را حفظ کرده است. در چنین شرایطی، مسیر آتی بازار به توانایی تقاضا برای جذب عرضه ها و بازگشت شاخص به سطوح ازدست رفته وابسته خواهد بود. صرف از دست رفتن کانال ۸ میلیون واحدی برای نتیجه گیری درباره تغییر بلندمدت روند کافی نیست، اما تداوم افت هفتگی می تواند ضرورت بررسی دقیق تر وضعیت معاملات و جریان پول را افزایش دهد. هموزن و فرابورس در مسیر اصلاح افت هفته گذشته تنها به شاخص کل محدود نماند و دو نماگر دیگر بازار نیز پس از چند هفته رشد متوالی وارد محدوده منفی شدند. شاخص هموزن که پیش از این چهار هفته پیاپی بازدهی مثبت ثبت کرده بود، در هفته گذشته ۲درصد کاهش یافت و در سطح ۲ میلیون و ۲۰۹ هزار واحد قرار گرفت. این شاخص در چهار روز ابتدایی هفته با افت مواجه شد و تنها در روز چهارشنبه توانست رشد کند. شاخص کل فرابورس نیز شرایطی مشابه را تجربه کرد. این نماگر پس از چهار هفته متوالی رشد، در هفته گذشته 1.6درصد افت کرد. همزمانی کاهش شاخص کل، هموزن و فرابورس نشان می دهد که روند نزولی هفته گذشته به یک بخش محدود از بازار اختصاص نداشت و در نماگرهای اصلی بازار سهام بازتاب پیدا کرد. البته شدت افت این شاخص ها یکسان نبود و تفاوت بازدهی آنها همچنان اهمیت بررسی جداگانه عملکرد سهام بزرگ و کوچک را حفظ می کند. با وجود اصلاح هفتگی، بازدهی شاخص هموزن از ابتدای سال به ۱۳۲درصد رسیده است؛ رقمی که 18واحد درصد بالاتر از بازدهی ۱۱۴درصدی شاخص کل است. این فاصله نشان می دهد که در مقیاس سالانه، سهام کوچک تر و متوسط بازار در مجموع عملکرد بهتری نسبت به نماگر اصلی داشته اند. با این حال، افت اخیر هموزن یادآور آن است که بازدهی بالاتر گذشته لزوما به معنای مصونیت از فشار فروش در کوتاه مدت نیست. برای ارزیابی وضعیت بازار، علاوه بر جهت حرکت شاخص ها، باید به گستردگی نمادهای مثبت و منفی، ارزش معاملات و رفتار سرمایه گذاران نیز توجه کرد. خروج پول حقیقی ها یکی از مهم ترین متغیرهای معاملات هفته گذشته، خروج حدود ۱۵همت پول توسط سرمایه گذاران حقیقی بود. این میزان خروج در شرایطی ثبت شد که میانگین روزانه ارزش معاملات خرد بازار سهام در هفته گذشته در محدوده ۴۴همت قرار داشت. ترکیب این دو متغیر نشان می دهد که ارزش قابل توجه معاملات لزوما به معنای تقویت تقاضای خالص نیست؛ زیرا بخشی از دادوستدها می تواند همزمان با جابه جایی دارایی ها و افزایش تمایل به فروش انجام شود. از همین رو، بررسی ارزش معاملات بدون توجه به جهت جریان پول، تصویر کاملی از وضعیت بازار به دست نمی دهد. خروج پول حقیقی ها در هفته ای که هر سه شاخص اصلی با افت مواجه شدند، از افزایش احتیاط در میان این گروه از سرمایه گذاران حکایت دارد. با این حال، نمی توان تنها بر اساس یک هفته خروج پول درباره رفتار آینده سرمایه گذاران یا جهت قطعی بازار قضاوت کرد. تداوم این روند در هفته های بعد، در کنار تغییرات ارزش معاملات و عملکرد شاخص ها، می تواند اطلاعات دقیق تری درباره میزان تمایل سرمایه گذاران به کاهش یا افزایش حضور در بازار سهام فراهم کند. در مقیاس سالانه، تصویر جریان پول همچنان متفاوت است. از ابتدای سال جاری حدود ۸۷همت پول توسط سرمایه گذاران حقیقی وارد گردونه معاملات سهام شده است. بنابراین، خروج ۱۵همتی هفته گذشته را باید در کنار ورود انباشته پول در ماه های قبل بررسی کرد. این مقایسه نشان می دهد که با وجود فشار فروش اخیر، برآیند جریان پول حقیقی ها از ابتدای سال همچنان مثبت است؛ هرچند این موضوع به تنهایی تضمینی برای بازگشت سریع شاخص ها به مسیر صعودی محسوب نمی شود. در ادامه، نحوه واکنش بازار به سطوح قیمتی ازدست رفته و تغییرات ورود و خروج پول می تواند در ترسیم چشم انداز کوتاه مدت بورس تهران نقش تعیین کننده ای داشته باشد.