ترکیدن حباب هوش مصنوعی در بورس چین

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، در حالی که بازارهای جهانی فناوری با نوسان دست وپنجه نرم می کنند، بورس چین زودتر از دیگران سقوط کرده است. نگرانی درباره تقاضا برای هوش مصنوعی در کنار محدودیت هایی بر صادرات چین، ارزش گذاری های نجومی را در هم شکسته و حباب این بازار را ترکانده است. به گزارش رویترز، این ریزش در کمتر از چهار ماه، شاخص «استار ۵۰» (ویترین شرکت های پیشرو چین در حوزه نیمه هادی و هوش مصنوعی) را ۴۰ درصد نسبت به اوج ماه ژوییه عقب رانده و حدود ۴۸۰میلیارد دلار از ارزش بازار آن را بر باد داده است. این اتفاق نه تنها زنگ خطری برای بازارهای متزلزل جهانی است، بلکه تلاش پکن برای ترغیب پس اندازکنندگان به ورود به بازار سهام و تامین مالی رونق هوش مصنوعی را نیز با مانع روبه رو کرده است. سقوط اخیر، ترمز روند صعودی دوساله ای را کشید که با وعده های محرک اقتصادی آغاز شده بود. این سقوط همچنین تلاش پکن برای عبور از الگوی بلندمدت رونق و رکود و ایجاد رشد تدریجی پایدار با بازدهی قابل اتکا را متوقف کرده است. شاخص گسترده سهام شرکت های بزرگ چین، «سی اس آی ۳۰۰»، نیز نسبت به اوج ماه ژوین حدود ۲۰ درصد عقب نشینی کرده است. بازار چین به اوج هایی بالاتر از بازارهای غربی و دیگر بازارهای آسیایی رسیده بود. در مقابل، سهام هوش مصنوعی آمریکا که پیشگام افت ۶ درصدی نزدک نسبت به رکورد سه هفته پیش بودند، تنها ضربه ای کوچک خورده اند. اگرچه محرک مشخصی برای این موج فروش وجود ندارد، معامله گران معتقدند قیمت های بالا، صورت حساب های مالیاتی و تهدید ممنوعیت استفاده از تجهیزات چینی در مراکز داده از سوی آمریکا یا سایر کشورها، همگی در این روند نقش داشته اند. بر اساس گزارش گلدمن ساکس، سهام مرتبط با هوش مصنوعی ۴۲درصد از ارزش بازار چین و ۵۷ درصد از گردش معاملات سهام A در بورس های سرزمین اصلی چین و سهام H در هنگ کنگ را به خود اختصاص داده اند. در بازاری که تحت سلطه سرمایه گذاران خرد است، کمتر کسی از زیان در امان مانده است. بسیاری از سهام محبوب معامله گران خرد سقوط کرده اند. بهای سهام شرکت رباتیک «یونیتری» که در زمان عرضه اولیه، تقاضای خریداران خرد برای آن ۸ هزار برابر عرضه بود، از زمان آغاز معاملات در ماه اوت، به نصف رسیده است. سهام شرکت تراشه ساز «سی ایکس ام تی» نیز در یک ماه گذشته بیش از یک چهارم ارزش خود را از دست داده است. شرکت های تراشه ساز «متا ایکس» و «مور تردز» نیز که در بدو ورود به بورس در سال ۲۰۲۵ به ترتیب ۷۰۰ و ۴۰۰ درصد جهش کرده بودند، از ژوییه تاکنون حدود نیمی از ارزش خود را از دست داده اند. سهام تولیدکنندگان قطعات نوری «ژونگجی اینولایت» و «ایوپتولینک» نیز نسبت به اوج های ژوین و ژوییه حدود ۶۰ درصد سقوط کرده است. بخشی از این افت به دلیل حرکت واشنگتن به سوی ممنوع کردن عرضه تجهیزات این شرکت ها به مراکز داده آمریکا است. با وجود این اصلاح سنگین، شاخص استار ۵۰ همچنان حدود ۱۰۰ برابر سود دوازده ماهه معامله می شود (هرچند از اوج نزدیک به ۲۵۰ برابر پایین تر آمده است). سرمایه گذاران با مقایسه این ضریب با نزدک ۱۰۰ (که ۳۰ برابر است)، نگرانند که ریزش قبل از بهبود، بدتر شود. به گفته «هونگ هایو»، شریک مدیر و مدیر ارشد سرمایه گذاری شرکت «لوتوس» در هنگ کنگ، این ریزش جلوی بسیاری از شرکت های متقاضی ورود به بورس را خواهد گرفت. این تلاطم در حالی رخ می دهد که مقامات چین در تلاش اند با سخت گیری بر معاملات اهرمی و معاملات با فرکانس بالا، بازده را بهبود داده و نوسان را کاهش دهند. سرمایه گذاران وابسته به دولت نیز در جریان رالی ها فروشنده بودند تا افزایش قیمت ها را مهار کنند. برخی در جامعه سرمایه گذاری چین معتقدند این رونق برای ساختار بازار مضر بوده است. «لیو وانگ»، شریک شرکت «چیان چوانگ کپیتال» در پکن، می گوید وزن دهی افراطی به شرکت های تکنولوژی محور در شاخص های اصلی، رفتار سرمایه را مخدوش کرده است؛ این امر از یک سو به حباب سازی شدید در برخی بخش ها و از سوی دیگر به خشکیدن جدی نقدینگی در بخش های دیگر دامن زده است. در مقابل، گروهی از تحلیلگران این ریزش را نه شگفت آور و نه مضر برای اصلاحات بلندمدت بازار می دانند؛ اصلاحاتی که در سال های اخیر به افزایش بازدهی، به ویژه بازده درآمدی، کمک کرده اند. هرچند صندوق های آسیایی در سه ماه گذشته فروشنده بوده اند، اما بر اساس پژوهش «اچ اس بی سی» همچنان در چین دارای «اضافه وزن» هستند. گلدمن ساکس نیز «اینولایت» و «سی ایکس ام تی» را در کنار ده ها سهام هوش مصنوعی چینی دیگر، در فهرست توصیه های بازنگری شده ای آورده که پیش تر در ماه اکتبر منتشر کرد. «ویلیام براتون»، استراتژیست «بی ان پی پاریبا»، نیز بازار را برای سرمایه گذاران محتاط، فرصت خرید می داند. با این حال، بسیاری از فعالان بازار در سرزمین اصلی، پیش از خرید دنبال بخش های دیگر یا ارزش گذاری های حتی پایین تر هستند. «وانگ ژو»، شریک شرکت مدیریت سرمایه گذاری «ژویوژو» در شانگهای می گوید: «تولیدکنندگان تراشه و تامین کنندگان هوش مصنوعی هم مانند هر تولیدکننده چینی دیگری سرانجام درگیر جنگ قیمتی می شوند. هیچ استثنایی وجود ندارد. همه حباب ها ناگزیر می ترکند.»