بهره‌گیری از پیمان‌های منطقه‌ای برای تسهیل تجارت

دنبال جنگ نیستیم؛ اما در برابر زور و قلدری تسلیم نمی شویم رییس جمهور با قدردانی از تلاش ها و فعالیت های فعالان اقتصادی کشور، به ویژه صادرکنندگان، تاکید کرد: اقدامات این بخش در شرایط دشوار و در مواجهه با فشارها، تحریم ها و محدودیت های اعمال شده از سوی دشمنان، نقش موثری در ایستادگی کشور داشته است. مسعود پزشکیان چهارشنبه، بیست ونهم مهرماه 1405 در سی امین آیین روز ملی صادرات که با حضور وزرای صنعت، معدن و تجارت، امور خارجه و جمعی از تولیدکنندگان، تجار و بازرگانان نمونه و ممتاز کشور در سالن اجلاس سران برگزار شد، ضمن گرامیداشت یاد رهبر شهید انقلاب اسلامی، از تلاش ها و زحمات همه فعالان اقتصادی کشور به ویژه صادرکنندگان که با اقدامات و فعالیت های خود در روزهای سخت باعث شدند کشور بتواند در مقابل فشارها، تحریم ها و ایجاد محدودیت های دشمنان بایستد، قدردانی کرد. پزشکیان با یادآوری تجربه موفق واگذاری اختیارات به وزرا و استانداران در دو جنگ اخیر و لزوم فراهم ساختن بستر مناسب برای فعالیت تجار و بازرگانان تصریح کرد: همان طور که در دوران دو جنگ اخیر، اختیار و مدیریت را منطقه ای پیش بردیم و به استانداران و وزرا واگذار کردیم و برخی از قوانین و مقررات را متناسب با شرایط جنگی تغییر دادیم، اکنون نیز باید بستر را به گونه ای هموار کنیم که بدون هیچ ممانعتی مسیر تجارت و صادرات را طی کنید. رییس جمهور با مرور سابقه عهدشکنی مکرر آمریکایی ها، حمله نظامی به کشورمان در حین مذاکرات و به شهادت رساندن رهبر شهید انقلاب اسلامی تصریح کرد: آمریکایی ها تصور می کنند که ما نمی توانیم در مقابل حملات و تحریم های آنها بایستیم؛ اما ما خواهیم ایستاد. البته دنبال جنگ نیستیم؛ ولی به هیچ وجه در برابر زور و قلدری دشمن سر خم نخواهیم کرد. این پایداری و ایستادگی ریشه در فرهنگ، باور و اعتقاد ما ایرانیان دارد. رییس جمهور با اشاره به خسارت ها و مشکلات ناشی از اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی در داخل و خارج از کشور، بر هماهنگی میان قوای سه گانه برای رفع موانع پیش روی فعالان اقتصادی تاکید کرد و گفت: آمریکا با ایجاد ناآرامی و جنگ در داخل و اعمال تحریم از خارج، درصدد است تمام مسیرهای خدمت رسانی به مردم را مسدود کند؛ اما ما مصمم هستیم با استفاده از ظرفیت های موجود، راه های تازه ای برای عبور از مشکلات و تداوم خدمت رسانی بگشاییم. پزشکیان همچنین با تاکید بر وجود هماهنگی میان مسوولان عالی کشور برای حمایت از تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی تصریح کرد: میان سران قوا، از جمله آقایان اژه ای و قالیباف، هماهنگی لازم برای جلوگیری از ایجاد موانع در مسیر فعالیت های اقتصادی وجود دارد. مقام معظم رهبری و تمامی مسوولان نیز با جدیت پیگیر رفع مشکلات و موانع هستند و باید زمینه لازم برای تحقق این هدف فراهم شود. رییس جمهور در همین راستا پیشنهاد کرد جلسه ای با قوه قضاییه برگزار شود تا مسایل و مشکلات فعالان اقتصادی و راهکارهای رفع آنها به صورت مشخص مورد بررسی قرار گیرد. پزشکیان با تاکید بر ضرورت همدلی و همکاری میان دستگاه های اجرایی و تمامی بخش های جامعه خاطرنشان کرد: عبور از مشکلات و موانع موجود مستلزم همکاری، هماهنگی و پیگیری مستمر است. همه ما در یک مسیر حرکت می کنیم و باید با گفت وگو و تعامل، زمینه رفع موانع و تسهیل فعالیت های اقتصادی را فراهم کنیم. بنده نیز هر روز برای پیگیری مشکلات صادرکنندگان و تسهیل امور آنان در ابعاد مختلف وقت خواهم گذاشت. رییس جمهور در ادامه با اشاره به وضعیت صادرات کشور در دوران جنگ اظهار کرد: پیش از این، حدود 75درصد صادرات کشور از مسیرهای دریایی انجام می شد؛ با محدودیت و بسته شدن مسیرهای دریایی، توانسته ایم با فعال سازی مسیرهای جایگزین و استفاده از ظرفیت های مختلف، بخش عمده ای از روند تجارت خارجی را حفظ کنیم؛ به گونه ای که صادرات در مقایسه با شرایط پیش از جنگ، حدود 25درصد کاهش یافته است. پزشکیان همچنین با اشاره به برنامه ریزی دولت برای کاهش هزینه حمل ونقل در مسیرهای جایگزین نسبت به حمل ونقل دریایی افزود: برای کاهش هزینه ها و تسهیل تجارت، موانع موجود را برطرف خواهیم کرد و در صورت نیاز، اصلاح قوانین و مقررات را نیز در دستور کار قرار می دهیم. همچنین تلاش خواهیم کرد فرآیندهای نظارتی و بازرسی به گونه ای تسهیل شود که ضمن حفظ الزامات قانونی، حمایت موثرتری از تجار و بازرگانان انجام گیرد. رییس جمهور همچنین گسترش روابط اقتصادی دوجانبه و چندجانبه با کشورهای مختلف و فعال سازی ظرفیت پیمان های بزرگ منطقه ای و بین المللی نظیر بریکس، شانگهای و اوراسیا را از دیگر برنامه های راهبردی دولت برای تسهیل تجارت و صادرات بازرگانان و تولیدکنندگان ایرانی برشمرد و تصریح کرد: البته نمایندگان و اعضای این کشورها و سازمان ها از سوی آمریکا تحت فشار هستند و مساله ایستادگی در مقابل زورگویی آمریکا به این سادگی ها نیست. دشمنان می خواهند راه ها را ببندند، اما به رغم این محدودیت ها، آنها با ما بر اساس چارچوب ها همکاری می کنند. پزشکیان امضای تفاهم نامه اسلام آباد را نشانه ای از وحدت و انسجام میان تمام سران قوا و مسوولان نظام برشمرد و گفت: آن تفاهم نامه، تفاهم نامه بسیار خوبی بود و از 13عضو شورای امنیت، 12نفر به آن رای مثبت دادند و از آن دفاع کردند. این افتخار به ارتش، سپاه، نیروهای هوافضا، سران قوا و تمامی ملت ایران اختصاص داشت. آمریکا پس از امضای این تفاهم نامه متوجه شد که امتیازات زیادی واگذار کرده است؛ لذا آنچه را امضا کرده بودند نادیده گرفت و حالا مجددا می گویند که مذاکره کنیم. ما از نظر اعتقادی بر این باور هستیم که باید به عهد خود وفا کنیم و نباید پس از اینکه پیمان بستیم، آن را بشکنیم. آنها حتی برجام را پس از آنکه امضا کردند، نادیده گرفتند و نقض کردند و حالا بدون شرم و واهمه ما را به هدف قراردادن زیرساخت های انرژی تهدید می کنند. رییس جمهور با تاکید بر اینکه آنها با زبان زور و ارعاب نمی توانند با ما سخن بگویند و تمامی حق و حقوق ملت ما باید محقق شود، تصریح کرد: امنیت برای ما، منطقه و دنیا بسیار ضروری است و همه باید مبتنی بر چارچوب های معین حرکت کنند. رییس جمهور با تاکید بر ضرورت بهره گیری از ظرفیت های ملی برای عبور از شرایط دشوار کنونی اظهار کرد: در این شرایط پیچیده، با بهره مندی از رهنمودهای مقام معظم رهبری، همکاری و تعامل صادرکنندگان و تجار و همراهی مردم، می توانیم بر مشکلات غلبه کنیم و از این مرحله عبور کنیم. وی با اشاره به دیدار خود با مقام معظم رهبری و تشریح مسایل و شرایط جاری کشور برای ایشان افزود: در این دیدار، مسایل و شرایط موجود را به محضر ایشان عرض کردم و ایشان نیز دستور دادند به تمام مسایل رسیدگی شود. بر این اساس، باید با همکاری، همدلی و تعامل، مسیر عبور از مشکلات را هموار کنیم. شب سپری خواهد شد و صبح روشن طلوع خواهد کرد؛ بی تردید می توانیم آینده ای بهتر برای کشور رقم بزنیم. پزشکیان اصلاح الگوی مصرف و صرفه جویی در انرژی را از الزامات عبور از شرایط فعلی دانست و تصریح کرد: دولت تمام تلاش خود را به کار خواهد گرفت تا از قطع گاز و برق صنایع و واحدهای تولیدی جلوگیری شود. در مقابل، انتظار می رود تولیدکنندگان نیز با مدیریت مصرف و صرفه جویی در گاز و برق، به استمرار فعالیت های صنعتی و تولیدی کشور کمک کنند. رییس جمهور در پایان با تاکید بر اولویت دولت برای تامین پایدار انرژی بخش تولید در فصل زمستان گفت: دولت این موضوع را با جدیت دنبال می کند تا در زمستان پیش رو، صنایع و واحدهای تولیدی با محدودیت و قطعی برق و گاز مواجه نشوند و با همکاری و همراهی همه بخش ها، زمینه تداوم تولید و سربلندی ایران فراهم شود. ضرورت تشکیل کمیته مشترک برای رفع موانع وزیر صمت با تاکید بر ضرورت تسریع در رفع موانع صادراتی، خواستار تشکیل کمیته مشترک با حضور اتاق بازرگانی ایران، وزارت صمت و بانک مرکزی برای حل سریع مشکلات صادرکنندگان شد. سیدمحمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، در مراسم روز ملی صادرات با اشاره به حضور نمایندگان بخش خصوصی در شورای عالی صادرات غیرنفتی اظهار کرد: با توجه به تعدد دستگاه های دولتی حاضر در این شورا، لازم است پیش از طرح مسایل در سطح عالی، کمیته ای تخصصی تشکیل شود تا موضوعات موردنیاز در آن بررسی و تا حد امکان تعیین تکلیف شود. وزیر صمت خطاب به رییس جمهور افزود: در شرایط کنونی، به ویژه با توجه به تغییرات ساعتی در وضعیت برخی مرزها، ضروری است تصمیم گیری ها با سرعت بیشتری انجام شود. بر همین اساس، پیشنهاد می کنم کمیته ای با عضویت اتاق بازرگانی ایران، وزارت صمت و بانک مرکزی تشکیل شود تا بتواند درباره مسایل و مشکلات جاری صادرکنندگان تصمیم گیری کند. در مواردی که نیاز به تصمیم گیری در سطح بالاتر باشد نیز مصوبات این کارگروه برای تصویب نهایی به شورای عالی صادرات غیرنفتی ارایه شود. اتابک با اشاره به رونمایی از اطلس جامع مبادی رسمی تجارت خارجی کشور در این مراسم گفت: انتظار می رود این اطلس به مرجع مورد رجوع فعالان تجارت خارجی تبدیل شود. البته برای حفظ کارآمدی آن، لازم است اطلاعات به صورت مستمر به روزرسانی شود که این اقدام می تواند با متولی گری سازمان توسعه تجارت ایران دنبال شود. وی همچنین با تاکید بر ضرورت تقویت حضور بازرگانان ایرانی در بازارهای هدف، به ظرفیت های توافق نامه های تجاری کشور اشاره کرد و گفت: در برخی بازارها، از جمله اتحادیه اقتصادی اوراسیا، موانع کمتری برای توسعه تجارت وجود دارد، اما حضور بازرگانان ایرانی در این بازارها همچنان نیازمند تقویت است. وزیر صمت با اشاره به نشست هفته گذشته با مسوولان اتحادیه اقتصادی اوراسیا بیان کرد: در این نشست، مسوولان اتحادیه تعداد بازرگانان ایرانی فعال در بازار این اتحادیه را متناسب با ظرفیت های موجود ندانستند. این در حالی است که تلاش صادرکنندگان کشور موجب شده ایران در زمره کشورهای برتر در این حوزه قرار گیرد؛ با این حال، افزایش حضور تجار ایرانی در بازارهای کشورهای عضو اتحادیه همچنان ضروری است. اتابک همچنین از توافق هایی در حوزه استاندارد خبر داد و گفت: توافق شد برای جلوگیری از توقف صادرات به دلیل مسایل استاندارد، از استانداردهای رایج کشور و گواهی مبدا استفاده شود تا روند صادرات ادامه یابد و کالاهای صادراتی با توقف ناشی از این موانع مواجه نشوند. تدوین ۱۰ پیشنهاد برای رفع موانع تجارت رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران ضمن تاکید بر ضرورت تسهیل مقررات، جبران افزایش هزینه های حمل ونقل و تقویت حضور بنگاه های ایرانی در بازارهای جهانی، از تدوین ۱۰ پیشنهاد با هدف قرار گرفتن در چرخه تصمیم گیری و تسهیل مسیر فعالیت صادرکنندگان خبر داد. محمدعلی دهقان دهنوی در سی امین آیین روز ملی صادرات بر ضرورت حمایت از صادرکنندگان، رفع موانع داخلی و تقویت زیرساخت های توسعه صادرات تاکید کرد. دهقان دهنوی با اشاره به جایگاه صادرکنندگان در اقتصاد کشور گفت: روز ملی صادرات، روز بیان اعداد و فهرست اقدامات نیست، بلکه روز قدردانی از کسانی است که میان بازار داخلی و مشتریان خارجی پیوند برقرار کرده و آن را حفظ کرده اند. وی با بیان اینکه صادرکنندگان در شرایط دشوار ناشی از جنگ، تحریم و محاصره اقتصادی روند تجارت را متوقف نکردند، افزود: با وجود مشکلات در نقل وانتقال وجوه، صادرکنندگان به تعهدات خود پایبند ماندند و برای استمرار اشتغال تلاش کردند. این پایداری، بیانگر نقش تعیین کننده آنها در حفظ جریان تجارت و تداوم فعالیت های اقتصادی کشور است. رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به شعار تجارت پویا، صادرات ارزش آفرین، تصریح کرد: شعار امسال را نمی توان به یک عنوان محدود کرد، بلکه معیاری برای سنجش عملکرد فعالان حوزه صادرات غیرنفتی است. دهقان دهنوی، عملکرد تجارت خارجی کشور را در شرایط ناشی از 2جنگ و فضای ایجادشده پس از آن قابل توجه ارزیابی کرد و گفت: ارزش تجارت خارجی کشور در سال۱۴۰۴ به حدود ۵۲ میلیارد دلار رسیده است. هرچند این رقم در مقایسه با نخستین سال فعالیت دولت چهاردهم کاهش یافته، اما همچنان از سطح تجارت خارجی در سال های پیش از آن بالاتر است. به نظر می رسد کاهش قیمت محصولات پتروشیمی، گاز صادراتی و محصولات کشاورزی از جمله عوامل موثر بر این وضعیت هستند؛ اما با وجود این شرایط، صادرات غیرنفتی در بخش های صنعت و معدن رشد قابل توجهی داشته است. معاون وزیر صمت همچنین به رشد ۱۴۰درصدی صادرات خدمات فنی و مهندسی پرداخت و گفت: این عملکرد با حمایت های رییس جمهور و وزیر صنعت، معدن و تجارت محقق شده است. رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به اهمیت مسیرهای حمل ونقل در تجارت خارجی کشور تصریح کرد: ۷۵درصد از تجارت خارجی کشور از طریق دریا انجام می شد؛ اما با تلاش دستگاه های مختلف، به ویژه بخش خصوصی، توانستیم مسیرهای جایگزین را در این مدت بازتعریف و روند تجارت را ادامه دهیم. دهقان دهنوی با تاکید بر ظرفیت های ایران برای توسعه تجارت افزود: کشور از توانمندی ها، دانش، مهارت و نیروی انسانی متخصص برخوردار است که می توان از این ظرفیت ها برای افزایش حجم تجارت بهره گرفت و آن را از هفته ای یک میلیارد دلار به روزانه یک میلیارد دلار رساند. معاون وزیر صمت صادرکنندگان را خط مقدم جنگ اقتصادی نامید و تصریح کرد: وظیفه ماست که موانع داخلی پیشروی صادرکنندگان را رفع و مسیر فعالیت صادرکنندگان را تسهیل کنیم. دهقان دهنوی با اشاره به افزایش هزینه های حمل ونقل در شرایط کنونی، تخصیص مشوق های مناسب را یکی از راهکارهای جبران افزایش هزینه ها دانست و گفت: باید موانع موجود در مسیر تجارت را برطرف و مقررات را تسهیل کنیم و ظرفیت های اجرایی لازم برای حضور کارساز فعالان اقتصادی در بازارهای جهانی را توسعه دهیم. وی در ادامه با تصریح بر حفظ بازارهای هدف و دستیابی به صادرات ارزش آفرین گفت: صادرکنندگان با وجود فشارهای متعدد، پایداری تجارت کشور را تضمین کرده اند. در این مسیر، باید با تقویت ظرفیت های صادراتی و تمرکز بر خلق ارزش افزوده، بستر حضور پایدارتر محصولات و خدمات ایرانی در بازارهای جهانی را فراهم کنیم. رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران همچنین با تاکید بر ضرورت اخذ تصمیمات راهگشا، از تدوین ۱۰پیشنهاد خبر داد و ابراز امیدواری کرد که با قرار گرفتن این پیشنهادها در چرخه تصمیم گیری، روند رسیدگی به مسایل و رفع موانع توسعه صادرات تسریع شود. خنثی سازی هزینه فشار خارجی با عقلانیت و عمل گرایی رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران همزمان با روز ملی صادرات گفت: امروز باید یک پیام مشترک داشته باشیم: هزینه فشار خارجی را با عقلانیت، عمل گرایی و اتخاذ تصمیم های هوشمندانه و مبتنی بر منافع ملی، خنثی کنیم. صمد حسن زاده گفت: همه صادرکنندگان و فعالان اقتصادی کشورمان حتی در وضعیت سخت اقتصادی و شرایط جنگی کشور نیز در برابر نیت های شوم دشمنان ایستادگی کرده و همراهی صادقانه خود با سیاست های دولت محترم را نشان داده و اجازه توقف روند صادرات را ندادند. حسن زاده با بیان اینکه صیانت از جریان صادرات در شرایط خطیر جنگ رمضان را ضرورتی راهبردی برای حفظ اشتغال، ارزآوری و صیانت از اعتبار اقتصادی ایران دانست و افزود: در این میان، وزارت صمت، سازمان توسعه تجارت ایران و تمامی دستگاه ها، با پیگیری های مستمر موانع صادرات و پشتیبانی از مسیرهای تجاری، در استمرار حضور کالاهای ایرانی در بازارهای بین المللی، نقشی قابل تقدیر ایفا کردند. رییس اتاق ایران در تحلیل شرایط فعلی کشور بیان کرد: اکنون که همچنان در شرایط «نه جنگ؛ نه صلح» به سر می بریم و با وضعیتی آکنده از نااطمینانی، فشارهای اقتصادی، محدودیت های تجاری و تهدید مسیرهای حمل ونقل مواجه هستیم، تجارت خارجی کشور بیش از پیش تحت تاثیر قرار گرفته است و در چنین فضایی، دشمن متخاصم تلاش می کند با افزایش هزینه مبادلات، قدرت رقابت اقتصادی جمهوری اسلامی ایران را تضعیف کند. در چنین شرایطی معتقدیم که پاسخ واحد و یکصدای دولتمردان و فعالان اقتصادی بخش خصوصی باید تبدیل فشار بیرونی به اراده ای منسجم برای حفظ جریان تجارت باشد و تلاش مجدانه ای برای حذف موانع داخلی انجام گیرد. امروز باید یک پیام مشترک داشته باشیم: هزینه فشار خارجی را با عقلانیت، عمل گرایی و اتخاذ تصمیم های هوشمندانه و مبتنی بر منافع ملی، خنثی کنیم. حسن زاده افزود: بخش خصوصی معتقد است که تداوم صادرات در این شرایط، مستلزم گذار از مدیریت روزمره بحران به طراحی سازوکارهای پایدار برای تجارت است و طراحی این سازوکارها نیازمند بازتعریف جایگاه صادرات در سیاست های کلان اقتصادی کشور است. دستیابی به این هدف را مستلزم هماهنگی سیاست های ارزی، صنعتی، مالی و تجاری و پرهیز از تصمیماتی است که هزینه حضور بنگاه های ایرانی در بازارها را افزایش می دهد. صمد حسن زاده با طرح پیشنهاد اتاق ایران در زمینه تشکیل ستاد استمرار تجارت خارجی، گفت: انتظار می رود دولت محترم با مشارکت بخش خصوصی، گمرک، بانک مرکزی و دیگر دستگاه ها، برنامه ای عملیاتی برای استمرار تجارت خارجی تدوین کند. تنوع بخشی به مسیرهای حمل ونقل، تسهیل تشریفات گمرکی و مرزی، تقویت بیمه و مدیریت ریسک تجارت و هماهنگی موثر بین دستگاه ها از عوامل حیاتی برای جلوگیری از بروز اختلال در زنجیره تجارت است. وی با تاکید بر اینکه ضروری است سازوکارهای بازگشت ارز و تامین سرمایه در گردش، با واقعیت های تجارت هماهنگ شوند، خاطرنشان کرد: بنابراین بازنگری در رویه های محدودکننده کارت بازرگانی، تفکیک تخلفات عمدی از تعهدات محدود و قابل جبران، اعطای فرصت متناسب برای ایفای تعهدات ارزی و پرهیز از اقدامات تعزیراتی علیه صادرکنندگان خوش سابقه، باید در دستور کار دولت قرار گیرد. حسن زاده خواستار تبدیل دیپلماسی اقتصادی به ابزاری عملیاتی برای تسهیل تجارت شد و گفت: تدابیر لازم برای پیگیری توافق های تعرفه ای و حمل ونقلی، رفع موانع گمرکی و توسعه همکاری با کشورهای همسایه صورت گیرد. رییس اتاق ایران بر بازتعریف رابطه دولت و بخش خصوصی بر پایه اعتماد، مشارکت و مسوولیت پذیری تاکید کرد و گفت: دولت مسوول سیاستگذاری کلان، تنظیم گری شفاف، تامین زیرساخت و تضمین رقابت منصفانه است و بخش خصوصی مسوولیت سرمایه گذاری، بهره وری، نوآوری و توسعه بازار را برعهده دارد. حسن زاده افزود: تحقق این تقسیم کار ملی، به مشارکت موثر تشکل ها در تصمیم سازی، پرهیز از مداخلات غیرضروری و ایجاد سازوکار منظم گفت وگو میان نهادهای حاکمیتی و فعالان اقتصادی نیاز دارد. روایت عراقچی از دورنمای جنگ و دیپلماسی