انفجار قیمت‌ها درظهیرالاسلام؛ آیا التهاب کاغذ فروکش می‌کند؟

فرهنگی به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، بازار ظهیرالاسلام این روزها به نهایت تلاطم و آشفتگی خود رسیده است، انواع اقلام مصرفی کاغذ و مقوا با جهش قیمت‌ها مواجه شده‌اند. در این میان کاغذ تحریر با بیشترین افزایش قیمت دست ناشران و چاپخانه‌داران را از این بازار کوتاه کرده است. بر اساس این گزارش هر بند کاغذ چاپ و تحریر 70 در 100 با گرماژ 70 گرم به بندی 9 میلیون تومان و هر بند کاغذ چاپ و تحریر 90 در 70 به بندی هشت میلیون تومان رسیده است. این در حالی است که در اوایل تابستان همین کاغذ با بندی چهار میلیون تومان عرضه می‌شد. انواع کاغذ گلاسه، مقوای پشت طوسی و کاغذ A4 نیز با افزایش قیمت مواجه شده‌اند، تا جایی که هر کیلو کاغذ گلاسه به بالای 400 هزار تومان رسیده و هر بسته کاغذ A4 نیز به 900 هزار تومان افزایش قیمت داشته است. این افزایش قیمت در بازار کاغذ در حالی است که بازار در ماه‌های گذشته عمدتاً با رکود همراه بوده و حالا این رکود به شکل بارزتری خود را نشان داده است، به گونه‌ای که عمده فروشندگان از عدم ثبت سفارش و خرید و فروش روزانه در این بازار سخن می‌گویند. حمید نیکدل، رییس اتحادیه فروشندگان کاغذ و مقوا، در این زمینه به تسنیم می‌گوید: شاید در وهله نخست به نظر برسد که افزایش قیمت ارز در هفته‌های کوتاه دلیل اصلی افزایش قیمت کاغذ است، اما چنین نیست، افزایش قیمت کاغذ دلایل دیگری هم دارد که از آن جمله به عدم واردات کاغذ در ماه‌های گذشته، عدم تخصیص ارز واردات و ورود تجار بدون شناسنامه به بازار می‌توان اشاره کرد. وی افزود: کاغذهای فعلی موجود در بازار با دلار 160 هزار تومانی خریداری شده‌اند اما امروز با دلار 230 هزار تومانی قیمت‌گذاری می‌شوند، این نیازمند ورود تعزیرات و سازمان حمایت از مصرف‌کننده به بازار است. نیکدل تصریح کرد: امروز شرایطی ایجاد شده است که هر فردی با کارت بازرگانی می‌تواند کاغذ وارد کند، چرا نباید واردکننده کاغذ از اتحادیه‌ها و انجمن‌های مربوطه مجوز داشته باشند؟ وی از ریزش بخش قابل توجهی از مشتریان بازار کاغذ در یک ماه گذشته خبر داد و افزود: چاپخانه‌ها و ناشران حالا با این قیمت‌ها دیگر از بازار خرید نمی‌کنند و دست نگه‌داشته‌اند تا وضعیت مشخص شود. نیکدل با انتقاد از نهادهای ناظر نیز افزود: باید مشخص شود، بنکدار و تاجری که کاغذ را وارد کرده چرا به بازار عرضه نمی‌کند، چرا یک ساعت مشخص دست از فروش می‌کشند و دوباره فردا فروش دارند، این نوسان موجب افزایش قیمت می‌شود. به گفته نیکدل بیش از 30 درصد قیمت‌های فعلی در بازار با نرخ امروز دلار حباب است، حبابی که ردپای سوءاستفاده برخی تجار در آن دیده می‌شود. تجاری که کاغذ را وارد می‌کنند و با قیمت دلخواه عرضه می‌کنند. وی ادامه داد: با توجه به واردات کاغذ A4 در روزهای گذشته و ورود محموله‌ها به کشور، پیش‌بینی ما این است که قیمت این کاغذ از بسته‌ای 900 تا یک میلیون تومان به بسته‌ای 750 هزار تومان کاهش خواهد داشت. وی هم‌چنین از واردات کاغذ تحریر در ماه‌های پیش رو خبر داد و گفت: بار تحریر نیز از پاکستان وارد خواهد شد، اما چون هزینه حمل افزایش چند برابری پیدا می‌کند، نمی‌توان پیش‌بینی دقیقی برای کاهش قیمت داشت. در حالی که نیکدل خواستار ورود تعزیرات به بازار برای رفع مشکلات است، جهانگیری از فروشندگان باسابقه این بازار معتقد است که ورود تعزیرات در شرایط فعلی کار را خراب‌تر می‌کند چرا که با پلمب انبارها و اجبار به فروش کالاهای در انبار، در آینده دوباره با کاهش کاغذ و افزایش بیشتر قیمت مواجه خواهیم شد. به گفته جهانگیری؛ مهم‌ترین مشکل فعلی در افزایش قیمت کاغذ، محدودیت در ورود بار به کشور است، اما وضعیت چنین نمی‌ماند، بازار کاغذ نیز به واقعیت‌ها جواب می‌دهد، اگر تقاضا کاهش یابد، تجار مجبور به کاهش قیمت خواهند شد. داوود رحمتی، از فروشندگان کاغذ اما معتقد است که با ورود بار از روسیه در هفته‌های پیش رو شاهد کاهش قیمت‌ها خواهیم بود و نباید نگران وضعیت فعلی بازار کاغذ که ناشی از هیجان است باشیم. وی نیز ورود تعزیرات به بازار را راهگشا ندانست و گفت: اوایل تابستان تعزیرات با ورود به بازار یک‌سری از تجار را مجبور به فروش بیشتر کرد، در حالی که تقاضایی نبود، در نتیجه نظم بازار به هم ریخت و حالا شاهد گرانی‌ها هستیم. رحمتی ادامه داد: با توجه به اینکه سال‌هاست تجار ایرانی از چین و اندونزی کاغذ وارد کرده‌اند و بازار روسیه چندان آشنا به تجار ایرانی نیست، واردات کاغذ از روسیه زمان‌بر است، باید اندکی صبر داشته باشیم تا کاغذها برسد و قیمت‌ها تعدیل شود. وی از برخی گشایش‌ها در روند تخصیص ارز نیز خبر داد و گفت: به نظر می‌رسد در هفته‌های آینده وضعیت بهتری در بازار کاغذ و مقوا خواهیم داشت. در پی افزایش قیمت کاغذ تا مرز 10 میلیون تومان، ناشران و چاپخانه‌داران نیز دست به عصا حرکت کرده و ترجیح می‌دهند فعلاً کار جدیدی منتشر نکنند، اما نگرانی بسیاری از بابت تامین دفاتر برای سال تحصیلی وجود دارد، دفاتری که از ماه‌ها پیش از شهریور کار تولید آن‌ها آغاز شده و تا مهر ماه نیز ادامه خواهد داشت. کاغذ ترمز برید؛ نشر گرفتار بی تدبیری‌های گذشته و امروز اما هوشنگ تجدد از واردکنندگان کاغذ و تولیدکننده دفاتر مشق، در این زمینه به تسنیم گفت: بیش از 70 درصد دفاتر مشق ایران را ما تولید و عرضه می‌کنیم، خوشبختانه هیچ مشکلی در تامین دفاتر مشق وجود ندارد و با واردات کاغذ از آذرماه سال گذشته برای تولید این دفاتر جلوی افزایش قیمت دفاتر را گرفته‌ایم. وی ادامه داد: اکنون یک دفتر مشق 40 برگی را 32 هزار تومان و یک دفتر مشق 60 برگی را 40 هزار تومان عرضه می‌کنیم که نشان می‌دهد افزایش قیمت کاغذ برای حوزه دفاتر مشق نگران‌کننده نیست. به گفته تجدد؛ گرانی در بازار کاغذ پنج عامل اصلی دارد، اما مهم‌ترین آن افزایش هزینه حمل و نقل است، برای نمونه ما باری داشتیم که بعد از پنج ماه در بندر کراچی پیاده شد، دوباره در هند پیاده شد، حالا در ام‌القصر عراق پیاده شده است، فروشنده چینی به من می‌گوید بارت را به ام‌القصر می‌آورم، اما هر تن 500 تا 600 دلار هزینه در بر دارد، این افزایش هزینه روی قیمت کاغذ تاثیر می‌گذارد. تجدد افزود: دومین عامل این است که ارز دولتی نیز نرخ بالایی دارد، اکنون ارز دولتی 170 هزار تومان است، که این هم برای واردات گران است. این واردکننده با بیان این مطلب که در 47 سال گذشته اقتصاد کشور با وجود همه مشکلات و موانع همچنان به کار خود ادامه داده است، گفت: نباید نگران باشیم، اکنون مسیرهای جدیدی برای واردات باز شده است، برخی از روسیه بار می‌آورند، برخی از عراق بار می‌آورند که از ام‌القصر تا بندر امام خمینی حدود 100 کیلومتر راه است و کار را آسان خواهد کرد. به گفته تجدد؛ با وجود افزایش قیمت تمام شده کاغذ، کاغذ تحریر امروز در بازار باید بندی 7 میلیون و 500 هزار تومان عرضه شود، نه 9 تا 10 میلیون تومان. بنابراین قیمت‌ها در بازار فعلی واقعی نیست. تازه این قیمت تمام شده برای اردیبهشت ماه است که کشور هنوز درگیری بیشتری با جنگ داشت. اکنون انتظار می‌رود روند کاهشی‌تری داشته باشیم. وی نیز ورود تعزیرات به بازار را موجب برهم خوردن نظم بازار دانسته و معتقد است که با هماهنگی صنف و تعزیرات و سازمان حمایت می‌توان به تعدیل بازار کمک کرد، در همین هفته‌های گذشته ما قیمت تمام شده کاغذ A4 را بسته‌ای 800 تومان اعلام کردیم، هم به اتحادیه تهران هم به اتحادیه اصفهان، اما اکنون در بازار 950 هزار تومان است. تعزیرات در برخورد با این گران‌فروشی می‌تواند وارد بازار شود اما اگر قرار بر توقیف انبارها باشد، کاغذ گران‌تر خواهد شد. به نظر می‌رسد، بازار کاغذ در مقطع فعلی با ترکیبی از چالش‌های وارداتی و هیجانات کاذب روبه‌رو است. اگرچه بخشی از افزایش قیمت‌ها ناشی از هزینه‌های حمل‌ونقل است، اما وجود حباب قیمتی و رفتارهای سودجویانه برخی تجار، تعادل بازار را برهم زده است. بنابراین، ورود نهادهای نظارتی به‌جای اقدامات قهری همچون توقیف انبارها، باید بر پایه هماهنگی با اتحادیه‌ها و شناسایی موانع واقعی تامین کالا استوار باشد. با توجه به وعده‌های واردکنندگان مبنی بر ورود محموله‌های جدید از مسیرهای تازه، انتظار می‌رود در صورت تداوم روند تخصیص ارز و ورود بار به کشور، فشار تقاضا کاهش یافته و قیمت‌ها به سمت واقعی شدن و تعادل حرکت کنند. در نهایت، وضعیت کنونی بازار کاغذ حاصل هم‌افزایی چندین عامل زنجیره‌ای از جمله افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، نوسانات ارزی و ورود واسطه‌های غیرحرفه‌ای است که در مجموع شرایطی را رقم زده که قیمت‌ها از نرخ واقعی فاصله گرفته است. نگاه فعالان این حوزه نشان می‌دهد که راهکار برون‌رفت از این بحران نه در اقدامات قهری یا توقیف انبارها، بلکه در تعامل و هماهنگی دقیق نهادهای ناظر با تشکل‌های صنفی نهفته است. در صورتی که مسیرهای جدید واردات با موفقیت بازگشایی شود و تسهیلات ارزی به درستی در اختیار تجار قرار گیرد، می‌توان امیدوار بود که با ورود محموله‌های جدید در هفته‌های پیش رو، حباب قیمت‌ها شکسته شده و بازار به ثبات نسبی بازگردد. این امر برای تداوم فعالیت ناشران و همچنین تامین آرامش‌بخشِ اقلام مورد نیاز برای سال تحصیلی پیش رو، ضروری به نظر می‌رسد. تجربه بحران‌های پیاپی در بازار کاغذ و وابستگی شدید این کالای راهبردی به نوسانات ارزی و هزینه‌های گزاف حمل و نقل، بار دیگر ضرورت راهبردی تقویت تولید داخلی را بیش از پیش نمایان می‌سازد. اتکای صرف به واردات در شرایطی که مسیرهای تجاری با انواع موانع بین‌المللی و منطقه‌ای مواجه‌اند، چرخهتامین کالا را همواره در وضعیت آسیب‌پذیر و شکننده قرار می‌دهد؛ از این رو، احیا و حمایت عملی از ظرفیت کارخانه‌های داخلی تولید کاغذ تحریر نه‌تنها خروج هنگفت ارز از کشور را مهار می‌کند، بلکه با ایجاد یک پشتوانه پایدار و مطمین برای مصرف بازار داخل، آرامش و ثبات را به حوزه فرهنگ، چاپ و آموزش کشور بازمی‌گرداند. انتهای پیام/