مثلث نوسان در بورس

پروانه کُبره: بورس تهران این روزها میان صعود و اصلاح در رفت‌وآمد است؛ به‌طوری‌که برتری خریداران در یک روز، جای خود را به غلبه فروشندگان در روز بعد می‌دهد و بار دیگر جریان معاملات تغییر مسیر می‌دهد. این رفتار مواج سبب شده است فعالان بازار در ارزیابی روند کوتاه‌مدت بورس با تردید بیشتری مواجه شوند. هرچند در مقاطعی ورود پول حقیقی‌ها و رشد شاخص‌ها امید به تداوم صعود را تقویت می‌کند، اما با افزایش عرضه‌ها، بار دیگر فضای احتیاط بر معاملات حاکم می‌شود. بسیاری از کارشناسان می‌گویند رفتار این روزهای بازار ماحاصل وضعیت سه متغیر اثرگذار است. این متغیرها هر یک به‌تنهایی توان تغییر مسیر معاملات را دارند و در کنار یکدیگر، نوسانات رفت‌وبرگشتی بورس را تشدید کرده‌اند. پس از آنکه معاملات روز دوشنبه با احتیاط معامله‌گران به پایان رسید، بسیاری از فعالان بازار انتظار داشتند فشار عرضه در معاملات دیروز ادامه یابد. اما بازگشت خریداران و بهبود جریان پول، معادلات اولیه بازار را برهم زد و شاخص‌ها را در مسیر صعود قرار داد. دیروز شاخص کل مجددا کانال 5‌میلیون و 100هزار واحد را به‌دست آورد. شاخص کل با رشد 1.35درصدی در سطح ۵‌میلیون و ۱۲۷هزار واحدی به کار خود پایان داد. شاخص هموزن نیز عملکرد بهتری نسبت به شاخص کل به ثبت رساند و با افزایش 1.7درصدی در محدوده یک‌میلیون و ۳۴۱هزار واحدی قرار گرفت. در بازار فرابورس نیز شاخص کل این بازار با رشد 1.39درصدی همراه شد. یکی از نکات مهم معاملات روز گذشته، بازگشت قابل‌توجه سرمایه‌گذاران حقیقی به سمت خرید سهام بود. حدود ۳ هزار‌میلیارد تومان پول توسط حقیقی‌ها وارد گردونه معاملات سهام شد و ارزش معاملات خرد نیز در سطح ۲۶هزار‌میلیارد تومان قرار گرفت. افزایش همزمان ارزش معاملات و ورود پول حقیقی‌ها، حاکی از بهبود نسبی تقاضا و افزایش تمایل سرمایه‌گذاران برای حضور در بازار سهام است. روند طبیعی معاملات بر اساس اظهارات تحلیلگران، نخستین و مهم‌ترین عامل، اصلاح طبیعی بازار پس از یک دوره رشد پرقدرت است. شاخص کل بورس پس از بازگشایی معاملات، در مدت کوتاهی رشد قابل‌توجهی را تجربه کرد و بسیاری از نمادها بازدهی‌های چشم‌گیری به ثبت رساندند. در چنین شرایطی، شناسایی سود از سوی سرمایه‌گذارانی که در قیمت‌های پایین‌تر وارد بازار شده بودند، رفتاری قابل انتظار محسوب می‌شود. تجربه بازارهای مالی نیز نشان می‌دهد هیچ روند صعودی بدون وقفه ادامه پیدا نمی‌کند و اصلاح قیمت، بخشی جدایی‌ناپذیر از چرخه‌های بازار است. از این منظر، افزایش عرضه‌ها در روزهای اخیر را می‌توان بیشتر به عنوان یک استراحت قیمتی تعبیر کرد تا آغاز یک روند نزولی بلندمدت. در مقابل، گروه دیگری از فعالان بازار معتقدند این اصلاح می‌تواند فرصت مناسبی برای ورود مجدد باشد. استدلال این دسته آن است که بسیاری از شرکت‌های بورسی همچنان از منظر بنیادی در وضعیت مطلوبی قرار دارند و انتشار گزارش‌های عملکرد خردادماه و فصلی می‌تواند این موضوع را تایید کند. همین اختلاف نگاه میان معامله‌گران باعث شده در هر افت قیمت، بخشی از سرمایه‌گذاران فروشنده باشند و گروه دیگر همان افت را فرصتی برای خرید تلقی کنند. نتیجه این تقابل، نوسان‌های رفت‌وبرگشتی و تغییر مداوم موازنه میان عرضه و تقاضاست. عامل دیگری که در روزهای اخیر بر رفتار معامله‌گران سایه انداخته، تعطیلات پیش‌رو است. نزدیک شدن به تعطیلات، به‌طور سنتی از میزان ریسک‌پذیری بخشی از سرمایه‌گذاران می‌کاهد. بسیاری از معامله‌گران ترجیح می‌دهند در آستانه تعطیلات، بخشی از پرتفوی خود را نقد کنند یا منابع خود را به صندوق‌های درآمد ثابت و اوراق بدهی منتقل کنند تا در صورت وقوع هر اتفاق غیرمنتظره، با ریسک کمتری مواجه شوند. این رفتار احتیاطی معمولا ارزش معاملات را کاهش داده و به افزایش نوسان‌های روزانه دامن می‌زند. در کنار این عوامل، ابهام در چشم‌انداز بازارها و فضای سیاسی نیز بر تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران اثر گذاشته است. بورس به‌طور سنتی نسبت به تحولات سیاسی، روابط خارجی، تصمیمات اقتصادی و اخبار کلان حساس است. هرگونه ابهام درباره روند متغیرهای سیاسی یا اقتصادی، باعث می‌شود بخشی از سرمایه‌گذاران از انجام معاملات سنگین خودداری کنند. در چنین شرایطی، بازار به اخبار روز واکنش بیشتری نشان می‌دهد و تغییر انتظارات می‌تواند مسیر معاملات را ظرف چند ساعت تغییر دهد. از سوی دیگر، سرمایه‌گذاران همچنان در انتظار مشخص شدن برخی متغیرهای بنیادی هستند. انتشار گزارش‌های ماهانه و صورت‌های مالی شرکت‌ها، وضعیت نرخ ارز، سیاست‌های اقتصادی دولت و تصمیمات مرتبط با صنایع بزرگ، همگی از جمله عواملی هستند که می‌توانند مسیر آینده بورس را روشن‌تر کنند. تا پیش از مشخص شدن این متغیرها، طبیعی است که بخشی از فعالان بازار ترجیح دهند با احتیاط بیشتری معامله کنند. رفتار جریان سرمایه‌های خرد نیز این روزها موید همین وضعیت است. در برخی روزها، خروج پول حقیقی ها از بازار به افزایش فشار فروش منجر می‌شود و در روز بعد، با بازگشت پول، شاخص‌ها دوباره صعود می‌کنند. این جابه‌جایی مستمر سرمایه نشان می‌دهد هنوز اجماع مشخصی درباره مسیر آینده بازار شکل نگرفته و هر گروه از معامله‌گران بر اساس برداشت خود از متغیرهای اثرگذار تصمیم می‌گیرد. نکته‌ای که نباید از نظر دور داشت، تفاوت شرایط کنونی با دوره‌های ریزشی گذشته است. در حال حاضر، بسیاری از تحلیلگران معتقدند؛ بخش عمده شرکت‌های بورسی از منظر سودآوری و ارزش‌گذاری همچنان در شرایط قابل قبولی قرار دارند و در صورت تداوم عملکرد مناسب شرکت‌ها، زمینه برای بازگشت تقاضا فراهم خواهد بود. به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان افت‌های اخیر را بیشتر در چارچوب اصلاح قیمت ارزیابی می‌کنند تا آغاز یک روند فرسایشی. چرخش سریع بازار تا زمانی که وزن هر یک از این متغیرها برای فعالان بازار مشخص‌تر نشود، احتمالا بورس همچنان روزهایی سبز و قرمز را به‌صورت متناوب تجربه خواهد کرد. اگر گزارش‌های مالی شرکت‌ها مطابق انتظار منتشر شود و متغیرهای کلان نیز ثبات بیشتری پیدا کنند، می‌توان انتظار داشت این رفتار رفت‌وبرگشتی به تدریج جای خود را به روندی باثبات‌تر در معاملات بازار سرمایه بدهد. در همین رابطه ابراهیم سماوی، کارشناس بازارهای مالی در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» ضمن اشاره به رفتار پرنوسان بورس در روزهای اخیر اظهار کرد: بازار سرمایه طی دو هفته گذشته رفتاری از خود نشان داده که شاید در نگاه نخست متناقض به نظر برسد. یک روز شاخص کل با قدرت رشد می‌کند، ارزش معاملات افزایش می‌یابد و ورود پول حقیقی ها به ثبت می‌رسد، اما تنها یک یا دو روز بعد همان بازار با فشار عرضه، خروج نقدینگی و افت قیمت‌ها مواجه می‌شود. تکرار این الگو این پرسش را برای بسیاری از فعالان بازار ایجاد کرده که آیا بورس دچار بی‌ثباتی ساختاری شده یا آنچه مشاهده می‌شود، بخشی طبیعی از فرآیند شکل‌گیری یک روند جدید است. او رفتار سرمایه‌های خرد را مهم‌ترین عامل توضیح‌دهنده شرایط کنونی بازار دانست و گفت: بازار سرمایه امروز نه با کمبود محرک‌های بنیادی مواجه است و نه از منظر ارزش‌گذاری در وضعیت حبابی قرار دارد. بخش قابل‌توجهی از شرکت‌های بزرگ بورسی با نسبت قیمت به سودی (P/E) معامله می‌شوند که همچنان در مقایسه با میانگین تاریخی و حتی نرخ تورم، جذاب ارزیابی می‌شود. از سوی دیگر، گزارش‌های ماهانه بسیاری از صنایع از جمله پتروشیمی، فلزی، معدنی و پالایشی نیز حاکی از تداوم سودآوری عملیاتی آنهاست. بنابراین، نوسان روزانه متاثر از وضعیت بنیادی شرکت‌ها نیست و ریشه در فضای ذهنی سرمایه‌گذاران و نااطمینانی نسبت به آینده متغیرهای کلان اقتصادی دارد. او افزود: بازار پس از تجربه دوره‌های متوالی ریسک‌های سیاسی و اقتصادی، اکنون وارد مرحله‌ای شده است که هر خبر، هر اظهارنظر و حتی هر شایعه می‌تواند جهت جریان نقدینگی را تغییر دهد. سرمایه‌گذاران هنوز به جمع‌بندی مشخصی نرسیده‌اند که آیا باید با افق میان‌مدت در بازار باقی بمانند یا از هر رشد کوتاه‌مدت برای شناسایی سود استفاده کنند. نتیجه این وضعیت، شکل‌گیری بازاری است که ورود و خروج پول حقیقی ها در آن با سرعت بالایی انجام می‌شود و رنگ تابلوی معاملات گاهی تنها ظرف یک روز به‌طور کامل تغییر می‌کند. این کارشناس با اشاره به وضعیت تکنیکال بازار نیز خاطرنشان کرد: بورس پس از اصلاح قابل‌توجهی که پشت سر گذاشت، اکنون در محدوده‌ای قرار دارد که هم خریداران آن را ارزنده ارزیابی می‌کنند و هم فروشندگان آن را فرصت مناسبی برای خروج می‌دانند. به همین دلیل، هر بار که شاخص با افزایش تقاضا مواجه می‌شود، بخشی از سهامداران قدیمی اقدام به عرضه سهام می‌کنند و همین موضوع مانع از شکل‌گیری یک روند صعودی پرشتاب و یکدست می‌شود. سماوی تاکید کرد: این رفتار را نباید نشانه ضعف بازار تلقی کرد؛ زیرا در بسیاری از دوره‌های صعودی گذشته نیز چنین مرحله‌ای پیش از آغاز موج اصلی رشد مشاهده شده است. به عبارت دیگر، بازار در حال تجربه مرحله‌ای از دست‌به‌دست شدن سهام و بازتعریف تعادل میان عرضه و تقاضاست؛ فرآیندی که معمولا با نوسانات مقطعی همراه است. او در ادامه به کیفیت جریان پول اشاره کرد و گفت: برخلاف بسیاری از مقاطع گذشته که رشد شاخص عمدتا بر دوش چند نماد بزرگ و شاخص‌ساز قرار داشت، در روزهای مثبت اخیر شاهد بهبود نسبی شاخص هموزن، افزایش ارزش معاملات خرد و بازگشت بخشی از سرمایه‌های حقیقی‌ها بوده‌ایم. این موضوع نشان می‌دهد تقاضا صرفا محدود به چند سهم بزرگ نیست و بخش گسترده‌تری از بازار نیز مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفته است. با این حال، او معتقد است هنوز برای سخن گفتن از تثبیت این روند زود است؛ چراکه تداوم آن مستلزم استمرار ورود پول حقیقی‌ها و کاهش نااطمینانی‌های سیاسی و اقتصادی خواهد بود. به گفته او، تا زمانی که این دو شرط به‌طور همزمان محقق نشود، نمی‌توان از شکل‌گیری یک روند صعودی پایدار با اطمینان سخن گفت. این کارشناس همچنین نقش صندوق‌های اهرمی و معاملات کوتاه‌مدت را در تشدید نوسانات بازار قابل‌توجه دانست و اظهار کرد: طی سال‌های اخیر، وزن این ابزارها در بازار سرمایه افزایش یافته و همین موضوع موجب شده است سرعت واکنش بورس به اخبار و تغییر انتظارات بسیار بیشتر از گذشته باشد. ورود نقدینگی به صندوق‌های اهرمی می‌تواند ظرف چند ساعت صف‌های خرید قدرتمندی ایجاد کند و خروج همان منابع نیز با همان سرعت صف‌های فروش را شکل دهد. بنابراین، بخشی از نوسان اخیر محصول تغییر ساختار معاملات بازار سرمایه است و ربطی به ارزش ذاتی شرکت‌ها ندارد. به گفته این تحلیلگر بازارهای مالی، تصمیم‌گیری بر اساس سبز یا قرمز بودن تابلوی معاملات می‌تواند خطای بزرگی باشد. او تصریح کرد: تجربه بازار سرمایه نشان داده مهم‌ترین روندهای صعودی معمولا از دل همین روزهای پرنوسان آغاز می‌شوند؛ زمانی که بخش قابل‌توجهی از فعالان بازار هنوز نسبت به آینده تردید دارند و اخبار مثبت و منفی به سرعت احساسات سرمایه‌گذاران را تغییر می‌دهد. سماوی گفت: رفتار بورس در دو هفته اخیر نشان‌دهنده مرحله‌ای از بازسازی اعتماد و کشف تعادل جدید است. اگر در روزهای آینده ارزش معاملات خرد در سطوح بالا حفظ شود، ورود پول حقیقی‌ها استمرار یابد و ریسک‌های سیاسی تشدید نشود، احتمال آنکه این نوسانات به سکوی آغاز یک موج صعودی جدید تبدیل شوند، بیش از آن است که به شروع یک روند فرسایشی دیگر بینجامند. از این رو، آنچه امروز بیش از هر چیز باید مورد توجه قرار گیرد، تغییرات روزانه شاخص نیست، بلکه کیفیت جریان نقدینگی، رفتار سرمایه‌گذاران نهادی و پایداری متغیرهای بنیادی اقتصاد است؛ عواملی که در نهایت مسیر واقعی بازار سرمایه را تعیین خواهند کرد. نقش موثر سیاستگذار حجت سرهنگی، تحلیلگر بازارهای مالی، نیز شرایط کنونی بازار را عادی تلقی کرد و با اشاره به وضعیت متغیرهای کلان اثرگذار بر بازار گفت: نرخ ارز، سیاست‌های پولی، نحوه قیمت‌گذاری خوراک صنایع، روند مذاکرات و همچنین تصمیمات مرتبط با صادرات کالاهای پایه، همچنان مهم‌ترین عواملی هستند که سرمایه‌گذاران با حساسیت بالا آنها را دنبال می‌کنند. تا زمانی که تصویر شفاف‌تری از این متغیرها شکل نگیرد، طبیعی است که بورس نیز رفتاری محتاطانه و نوسانی داشته باشد. این کارشناس تاکید کرد: باید میان «نوسان» و «ضعف» بازار تفاوت قایل شد. بازاری که پس از هر افت با ورود خریداران مواجه می‌شود و ارزش معاملات در آن حفظ شده است، با بازاری که سرمایه از آن خارج می‌شود و نقدشوندگی خود را از دست می‌دهد، تفاوت بنیادین دارد. به این ترتیب آنچه امروز در بورس مشاهده می‌شود، فرآیند دست‌به‌دست شدن سهام میان معامله‌گران کوتاه‌مدت و سرمایه‌گذارانی با افق زمانی بلندمدت است. اگر این روند با تداوم ورود پول همراه باشد، می‌تواند پایه‌های یک روند صعودی پایدار را شکل دهد. حجت سرهنگی در ادامه با اشاره به نقش سیاستگذار در شکل‌گیری انتظارات بازار اظهار کرد: هرچند همچنان در حوزه سیاست‌های اقتصادی ابهام وجود دارد، اما نمی‌توان از برخی اقدامات انجام‌شده در هفته‌های اخیر نیز چشم‌پوشی کرد. مجموعه سیاست‌های اتخاذشده در حوزه بازار سرمایه، از جمله تاکید بر حفظ نقدشوندگی بازار، تداوم فعالیت صندوق‌های تثبیت و توسعه بازار و همچنین تلاش برای جلوگیری از تصمیمات خلق‌الساعه، تا حدودی توانسته از تشدید هیجان در معاملات جلوگیری کند. او افزود: اگرچه این اقدامات به‌تنهایی برای ایجاد یک روند صعودی پایدار کافی نیست، اما در مقایسه با دوره‌هایی که بازار با شوک‌های ناگهانی سیاستی مواجه می‌شد، شرایط باثبات‌تری را رقم زده است. این کارشناس بازارهای مالی افزود: بازار سرمایه به ثبات در تصمیم‌گیری نیاز دارد. سرمایه‌گذار زمانی می‌تواند با افق بلندمدت وارد بورس شود که نسبت به چارچوب سیاستگذاری اطمینان داشته باشد. هر اندازه تصمیمات اقتصادی قابلیت پیش‌بینی بیشتری پیدا کند و از تغییرات ناگهانی در مقررات، نرخ‌گذاری و دستورالعمل‌های اثرگذار بر سودآوری شرکت‌ها کاسته شود، ریسک ادراک‌شده توسط سرمایه‌گذاران نیز کاهش خواهد یافت. به گفته حجت سرهنگی، حتی اگر نوسانات مقطعی ادامه داشته باشد، جریان پول با اطمینان بیشتری در بازار باقی خواهد ماند و تصمیم‌گیری معامله‌گران بیش از آنکه تحت‌تاثیر هیجانات کوتاه‌مدت باشد، بر مبنای متغیرهای بنیادی و چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها شکل خواهد گرفت. var newsMasterIdForRate = "3422276"; این مطلب برایم مفید است 0 نفر این مطلب را پسندیده اند کپی شد document.addEventListener('DOMContentLoaded', function() { const shareButton = document.querySelector('.news_share_button'); if (!shareButton) return; if (!navigator.share) { console.log('Web Share API not supported in this browser. Hiding the button.'); shareButton.style.display = 'none'; return; } shareButton.addEventListener('click', async () => { try { const shareData = { title: "\u0645\u062b\u0644\u062b \u0646\u0648\u0633\u0627\u0646 \u062f\u0631 \u0628\u0648\u0631\u0633", text: "\u0628\u0648\u0631\u0633 \u062a\u0647\u0631\u0627\u0646 \u062f\u0631 \u0631\u0648\u0632\u0647\u0627\u06cc \u0627\u062e\u06cc\u0631 \u067e\u0631\u0646\u0648\u0633\u0627\u0646 \u0638\u0627\u0647\u0631 \u0634\u062f\u0647 \u0627\u0633\u062a\u061b \u0628\u0647\u200c\u0637\u0648\u0631\u06cc\u200c\u06a9\u0647 \u06cc\u06a9\u200c\u0631\u0648\u0632 \u0628\u0627 \u0648\u0631\u0648\u062f \u067e\u0648\u0644 \u0647\u0645\u0631\u0627\u0647 \u0627\u0633\u062a \u0648 \u0631\u0648\u0632 \u062f\u06cc\u06af\u0631 \u0632\u06cc\u0631 \u0641\u0634\u0627\u0631 \u0639\u0631\u0636\u0647 \u0642\u0631\u0627\u0631 \u0645\u06cc\u200c\u06af\u06cc\u0631\u062f. \u06a9\u0627\u0631\u0634\u0646\u0627\u0633\u0627\u0646\u060c \u0627\u06cc\u0646 \u0631\u0641\u062a\u0627\u0631 \u0645\u0648\u0627\u062c \u0631\u0627 \u062d\u0627\u0635\u0644 \u0633\u0647 \u0639\u0627\u0645\u0644 \u06a9\u0644\u06cc\u062f\u06cc \u0645\u06cc\u200c\u062f\u0627\u0646\u0646\u062f. \u0648\u0636\u0639\u06cc\u062a \u0645\u0630\u06a9\u0648\u0631 \u062f\u0631 \u0633\u0627\u06cc\u0631 \u0628\u0627\u0632\u0627\u0631\u0647\u0627\u06cc \u062f\u0627\u0631\u0627\u06cc\u06cc \u0646\u06cc\u0632 \u0645\u0634\u0627\u0647\u062f\u0647 \u0645\u06cc\u200c\u0634\u0648\u062f \u0648 \u0646\u0634\u0627\u0646\u0647\u200c\u0627\u06cc \u0627\u0632 \u0641\u0636\u0627\u06cc \u0645\u062d\u062a\u0627\u0637\u0627\u0646\u0647 \u062d\u0627\u06a9\u0645 \u0628\u0631 \u0628\u0627\u0632\u0627\u0631\u0647\u0627 \u0627\u0633\u062a.\r\n", url: "https:\/\/donya-e-eqtesad.com\/fa\/tiny\/news-4279730" }; await navigator.share(shareData); console.log('Content shared successfully!'); } catch (error) { if (error.name !== 'AbortError') { console.error('Error sharing content:', error); } } }); });