در مملکت ما تاریخ در ایجاد نابغه همیشه خست نشان داده است/ آن‌که تجددخواهی را با بی‌دینی یکی می‌گیرد در اشتباه است

عباس زریاب خویی، مورخ، ادیب، نسخه‌شناس، نویسنده و مترجم در بخشی از گفت‌وگویش با شاهرخ تویسرکانی در شماره بیست‌وچهار مجله «دنیای سخن» می‌گوید: «علمای دینی ما اگرچه از آغاز متوجه این خطر (مساوی‌دانستن تجددخواهی با بی‌دینی) شدند و هشدار دادند اما برای مبارزه بیشتر از «تکفیر» استفاده کردند و طول کشید تا متوجه شدند که برای مبارزه با این عقیده راه‌های بهتر دیگری هم هست و آن بیان معارف دینی بر پایه دلایل و نظریاتی است که با وضع جدید منطبق باشد و بیشتر برای بیدارسازی وجدان معنوی انسان‌ها باشد تا تهدید و بیم ایشان.»